مؤسسه BMI پیش‌بینی کرده تولید جهانی سنگ آهن در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ به‌طور متوسط سالانه ۲.۲ درصد رشد کند و از ۳ میلیارد تن عبور کند؛ افزایشی که می‌تواند عرضه را بالا ببرد، قیمت‌ها را تحت فشار قرار دهد و در نهایت رشد تولید در سال‌های ۲۰۳۲ تا ۲۰۳۴ را محدود کند.

قیمت مس در بازار جهانی رکوردهای تازه‌ای ثبت کرده، اما در میانه زنجیره، شرایط کاملاً متفاوت است. کارمزد فرآوری کنسانتره مس در قراردادهای سال ۲۰۲۶ برای نخستین‌بار به صفر رسیده است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد جهان بیش از آنکه با کمبود ظرفیت ذوب روبه‌رو باشد، از کمبود خوراک رنج می‌برد.

در هفته منتهی به ۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵، نزدیک به ۱/۳ میلیون تن محصول معدنی و فلزی به ارزش حدود ۵۷۳ هزار میلیارد ریال معامله شد؛ عرضه رسمی از تقاضا پیشی گرفت. معاملات عادی بخش اصلی دادوستدها را تشکیل داد و ۱۶۹ هزار تن نیز در مچینگ ثبت شد؛ سهم این بخش از تناژ کل حدود ۱۳ درصد بود. در ترکیب حجمی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» بیشترین سهم را داشت و نرخ جذب عرضه رسمی به ۵۹ درصد نزدیک بود.

بازار میلگرد و تیرآهن در پنج ماه نخست ۱۴۰۵ خلاف انتظار، مسیر یکدستی را طی نکرد. در حالی که رکود ساخت وساز همچنان پابرجا بود، میلگرد در مرداد اوج گرفت و تیرآهن عقب ماند. در نبود تقاضا چه عاملی بازار را متشنج کرد؟

هند برای تامین مس و کبالت موردنیاز صنایع آینده خود به سراغ زامبیا و جمهوری دموکراتیک کنگو رفته است؛ اما دهلی‌نو در قاره‌ای قدم گذاشته که چین سال‌ها پیش معادن، ذوبخانه‌ها، راه‌آهن‌ها و قراردادهای بلندمدت آن را به یکدیگر متصل کرده است. رقابت تازه دو قدرت آسیایی، آفریقا را بیش از گذشته به میدان نبرد بر سر مواد معدنی حیاتی تبدیل می‌کند.

فروش شرکت‌های فولادی و توزیع‌کنندگان محصولات فولادی آلمان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با ثبت ۴.۹۵ میلیون تن، ۲.۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافت؛ رشدی که پس از دو سال کاهش متوالی فروش رقم خورد و همزمان با افزایش ۸.۹ درصدی تولید فولاد خام آلمان، نشانه‌هایی از بهبود فعالیت بازار فولاد این کشور را آشکار کرد.

بازار جهانی فولاد در حال تجربه تغییر موازنه‌ای عمیق است؛ آسیا با تکیه بر رشد تولید، توسعه زیرساخت و گسترش شهرنشینی، مرکز ثقل تقاضا و ظرفیت‌سازی را از غرب دور کرده است. در این جابه‌جایی، چین و هند همچنان بازیگران اصلی‌اند و خاورمیانه، با محوریت ایران، سهم بیشتری از تولید جهانی به دست آورده است. هم‌زمان، توسعه کوره‌های قوس الکتریکی، تجارت قراضه و الزامات کربن‌زدایی، رقابت آینده را از حجم تولید به کیفیت، پایداری و بهره‌وری پیوند می‌زند.

شرکت کاترپیلار در حال تبدیل تجربه چند دهه‌ای خود در اتوماسیون و خودکارسازی عملیات معدنی به نقشه راهی برای توسعه و استقرار هوش مصنوعی در صنایع است. این مسیر با تکیه بر شبکه‌ای متشکل از ۱.۶ میلیون ماشین و دستگاه متصل و حجم عظیمی از داده‌های عملیاتی دنبال می‌شود و نشان می‌دهد آینده معدن هوشمند بیش از آنکه به یک فناوری منفرد وابسته باشد به اتصال ماشین‌آلات، داده، نرم‌افزار، هوش مصنوعی و نیروی انسانی گره خورده است.

آینده معدن ایران لزوماً در افتتاح معادن بزرگ‌تر یا ساخت کارخانه‌های مشابه بیشتر خلاصه نمی‌شود. بخشی از ظرفیت مغفول این بخش، هم‌اکنون در باطله معادن، سرباره فولادسازان، پسماندهای الکترونیکی، کانسنگ‌های کم‌عیار و فلزات همراهی قرار دارد که یا دور ریخته می‌شوند یا بدون بازیابی کامل از زنجیره تولید خارج می‌شوند. ورود کارخانه‌های بزرگ به این حوزه می‌تواند فصل تازه‌ای در صنعت و معدن ایران باز کند.

بازار سیم مفتول مسی در معاملات یک هفته اخیر با عرضه ۴ هزار و ۷۸۰ تن محصول همراه شد؛ در مقابل، میزان تقاضای ثبت‌شده ۲ هزار و ۸۱۰ تن بود که در نهایت ۲ هزار و ۶۳۰ تن از آن به قرارداد منجر شد.