به گزارش فولادنیوز، برخی مشترکان خانگی از روز گذشته پیامک قطعی برق دریافت کردهاند. این اتفاق پس از قطع گاز واحدهای پتروشیمی رخ داده است. محمد الهداد، مدیرعامل توانیر، هفته گذشته به صراحت اعلام کرده بود زمستان سختی در راه است.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، ارسال این پیامکها را نوعی آمادهسازی روانی مردم از سوی دولت میداند. به گفته وی، با کاهش دما و افزایش مصرف گاز خانگی، گاز اختصاصیافته به نیروگاهها کم میشود. نیروگاههایی که امکان استفاده از سوخت دوم دارند، به مازوت یا گازوییل روی میآورند. در غیر این صورت، خاموشی نیروگاهها یا کاهش ظرفیت تولید اجتنابناپذیر خواهد بود.
۱۳ میلیارد مترمکعب ناترازی گاز در ۱۰۰ روز سرد
یک مقام مسئول در صنعت برق اعلام کرده است در نیمه دوم سال معمولاً ۱۰۰ روز سرد وجود دارد. پیشبینی میشود ناترازی گاز در این روزها حدود ۱۳ میلیارد مترمکعب بیشتر از سالهای گذشته باشد.
قطعیها به برق محدود نیست. حمید حسینی، کارشناس انرژی و سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفتی، به رسانهها گفته است با کاهش دما احتمال قطع گاز بخش خانگی در استانهای شمالی نیز زیاد است. این در حالی است که قطعی در بخش خانگی در سالهای گذشته خط قرمز دولتها اعلام میشد.
تازهترین گزارش شرکت گاز نشان میدهد تولید گاز در ۲۹ آبان حدود ۶۹۶ میلیون مترمکعب بوده است. ۶۱ درصد آن، یعنی ۴۲۲ میلیون مترمکعب، در بخش خانگی مصرف شده است. این سهم در شرایطی ثبت شده که هنوز سرمای شدید آغاز نشده است.
کسری گاز از سهم نیروگاهها و صنایع جبران میشود
از آنجا که تأمین برق بخش خانگی خط قرمز دولتهاست، این ناترازی باید از گاز تحویلی به صنایع و نیروگاهها کسر شود. بر این اساس، هر یک از نیروگاهها و صنایع دستکم ۶.۵ میلیارد مترمکعب کمتر از سال گذشته در روزهای پیک سرما گاز دریافت خواهند کرد. محاسبه ساده نشان میدهد صنایع و نیروگاهها در این ۱۰۰ روز به طور متوسط روزانه ۶۵ میلیون مترمکعب گاز کمتر دریافت میکنند.
با وجود شرایط دشوار امسال، اقدامات شرکت ملی گاز در حداقل ممکن ارزیابی شده است.
کاهش گازرسانی به نیروگاه ها حتی در تابستان
در جنگ اخیر حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز از دست رفت. طبق ادعای مسئولان، اکنون ۱۳۰ میلیون مترمکعب از آن به مدار بازگشته است. در نتیجه نیروگاهها حتی در نیمه اول امسال گاز موردنیاز خود را کامل دریافت نکردند.
به گفته دبیر سندیکای صنعت برق، متوسط مصرف گاز نیروگاهها در سال گذشته حدود ۲۶۰ میلیون مترمکعب بوده است. این رقم در برخی روزهای پیک سرما به حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب هم کاهش مییافت.
وی به انرژیمدیا گفته است از ابتدای سال تا ۱۷ شهریور امسال حدود ۴۸ هزار میلیون مترمکعب گاز در نیروگاههای کشور مصرف شده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۸.۷ درصد کاهش دارد. مصرف گازوییل نیروگاهها حدود ۳۹.۷ درصد کم شده و مصرف مازوت حدود ۳۵.۶ درصد افزایش یافته است.
سهم خانگی از مصرف گاز در سردترین ماه ۶ برابر گرمترین ماه
به طور متوسط سهم بخش خانگی، تجاری و عمومی از مصرف گاز حدود ۳۰ درصد و سهم نیروگاهها حدود ۲۸ درصد است. بر اساس اظهارات مهدی مسائلی، با سرد شدن هوا این نسبتها تغییر میکند. سهم نیروگاهها در سردترین ماه سال به ۱۵ درصد میرسد و سهم بخش خانگی به حدود ۵۱ درصد افزایش مییابد.
سهم بخش خانگی از مصرف گاز در مرداد امسال تنها ۸ درصد بوده است. به عبارت دیگر، مصرف در سردترین ماه نسبت به گرمترین ماه سال حدود ۶ برابر میشود.
قطع گاز صنایع پیش از شروع سرما
نیروگاهها تنها بخش در معرض قطعی نیستند. علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، روز گذشته اعلام کرد: «از اول آبان گاز تمام کارخانههای سیمان کاملاً قطع شده و کارخانهها از سوخت جایگزین مازوت استفاده میکنند.»
پیشبینی میشود صنایع در ۱۰۰ روز سرد امسال روزانه حدود ۶۵ میلیون مترمکعب گاز کمتر از سال گذشته دریافت کنند. تأمین گاز صنایع در زمستانهای گذشته نیز وضعیت مطلوبی نداشته است.
برای درک بزرگی این عدد، صنعت پتروشیمی، پرمصرفترین صنعت کشور در حوزه گاز، روزانه به طور متوسط ۷۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی مصرف میکند. این رقم در پنج ماه پایانی سال بسیار کمتر است. گازی که صنایع کمتر دریافت میکنند، تقریباً برابر کل گاز مصرفی پتروشیمیهاست. با توجه به احتمال قطعی برق و گاز صنایع، تعطیلیها در زمستان امسال بیش از هر زمان دیگر خواهد بود.
زیان میلیارد دلاری قطع گاز صنایع
بر اساس اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی ایران، هر روز قطعی گاز صنایع حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار فرصت ازدسترفته برای کشور دارد. عدمالنفع روزهای محدودیت گاز صنایع حداقل ۱۱.۱ میلیارد دلار و حداکثر ۱۸.۵ میلیارد دلار برآورد شده است.
بر پایه این گزارشها، صنعت پتروشیمی روزانه بین ۳۰ تا ۶۰ میلیون دلار به دلیل کمبود گاز متضرر میشود. در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲.۲ میلیارد دلار خسارت به این صنعت وارد شده است. قطعی گاز در صنعت فولاد نیز روزانه حدود ۵۰ میلیون دلار خسارت دارد. کارخانههای سیمان و سایر صنایع معدنی هم به گاز وابستهاند.
جایگزینی مازوت با گاز، افزون بر افزایش آلودگی هوا، هزینه تولید و قیمت محصولات نهایی را بالا برده است. هزینههای اضافی ناشی از جایگزینی سوخت در این صنایع روزانه تا ۲۰۰ میلیارد تومان تخمین زده شده است.
آیا ذخایر استراتژیک برای زمستان کافی است؟
رئیس شرکت گاز بارها وضعیت ۱۱ استان شمالی کشور را بحرانی توصیف کرده است. این استانها در سالهای گذشته دچار افت شدید فشار گاز بودند و امسال نگران قطعی همزمان گاز و برقاند. پرسش اصلی این است که اقدامات انجامشده برای تکمیل ذخایر نیروگاهی به تنهایی میتواند مانع خاموشی نیروگاهها در روزهای سرد شود یا نه.
دبیر سندیکای صنعت برق گفته است: «برای تأمین برق استانهای شمالی به ۲۰ میلیون مترمکعب گاز نیاز داریم. اگر قرار باشد این میزان سوخت را از محل گازوییل تأمین کنیم، باید ۴ بار ذخایر استراتژیک پُر شود.»
بر این اساس، ذخایر استراتژیک برای روزهای پیک سرما کافی نخواهد بود و دولت باید برای واردات گاز از ترکمنستان چارهای بیندیشد. به گفته کارشناسان صنعت گاز، ظرفیت ترکمنستان برای صادرات به ایران، حتی در صورت مساعد بودن روابط بینالمللی و دیپلماسی انرژی، کمتر از ۵ میلیون مترمکعب است. با این حال به نظر میرسد برای همین مقدار هم اقدامات کافی از سوی شرکت گاز انجام نشده است.
گذر از زمستان سخت بدون همراهی مردم ممکن نیست. طبق برآوردهای مطرحشده، هر یک درجه کاهش دمای مصرفی در اوج سرما میتواند حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز صرفهجویی ایجاد کند. اگر این ۲۵ میلیون مترمکعب تولید نشود، اشتغال و معیشت صدها ایرانی در معرض خطر قرار میگیرد.
منبع: معدن پرس
دیدگاهتان را بنویسید