در هفته منتهی به ۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵، نزدیک به ۱/۳ میلیون تن محصول معدنی و فلزی به ارزش حدود ۵۷۳ هزار میلیارد ریال معامله شد؛ عرضه رسمی از تقاضا پیشی گرفت. معاملات عادی بخش اصلی دادوستدها را تشکیل داد و ۱۶۹ هزار تن نیز در مچینگ ثبت شد؛ سهم این بخش از تناژ کل حدود ۱۳ درصد بود. در ترکیب حجمی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» بیشترین سهم را داشت و نرخ جذب عرضه رسمی به ۵۹ درصد نزدیک بود.
به گزارش فولادنیوز، اوج تناژ در شنبه ۷ شهریورماه و اوج ارزش در دوشنبه ۹ شهریورماه ثبت شد. جداشدن این دو قله نشان داد تمرکز فیزیکی و گردش ریالی هفته در یک تاریخ واحد شکل نگرفت.
روز اوج تناژ ۷۴/۲۶ درصد از حجم کل را در اختیار داشت، در حالی که سهم روز اوج ارزش از ارزش کل ۳۲/۵۶ درصد بود. این دو سهم، وزن هر قله را در کارنامه هفتگی از یکدیگر تفکیک میکنند.
در ترکیب هفتگی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» هم در ارزش و هم در حجم گروههای اصلی جایگاه نخست را داشت و سه گروه نخست ۹۲/۵ درصد از ارزش کل را در اختیار گرفتند. در سطح محصول، «مس کاتد» در صدر ارزش قرار گرفت و «گندله سنگ آهن» بیشترین تناژ را داشت؛ سه محصول نخست ۳۰/۴۷ درصد از ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. مچینگ نیز ۱۳/۲۴ درصد از حجم و ۱۰/۳۳ درصد از ارزش هفته را تشکیل داد و تفاوت این دو سهم، ترکیب متفاوت معاملات عادی و مچینگ را در نمای کلی هفته نشان داد.
کارنامه هفتگی عرضه، تقاضا و معامله
در این دوره، ۱,۸۶۱,۰۳۹ تن عرضه و ۱,۷۲۲,۹۲۷ تن تقاضا ثبت شد؛ عرضه ۱۳۸,۱۱۲ تن بیشتر از تقاضا بود. حجم نهایی معاملات به ۱,۲۷۴,۲۹۵ تن رسید و نسبت تقاضا به عرضه ۰/۹۳ برابر بود.
از کل حجم معامله، ۱,۱۰۵,۵۳۳ تن به معاملات عادی و ۱۶۸,۷۶۲ تن به مچینگ اختصاص داشت. به این ترتیب، معاملات عادی ۸۶/۷۶ درصد و مچینگ ۱۳/۲۴ درصد از تناژ نهایی هفته را تشکیل دادند.
نرخ جذب عرضه رسمی ۵۹/۴ درصد بود، در حالی که نسبت کل معامله به عرضه با احتساب مچینگ به ۶۸/۴۷ درصد رسید و نسبت معامله به تقاضا یا تحقق تقاضا، ۷۳/۹۶ درصد ثبت شد. در ترکیب حجم معامله، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» با ۱,۱۴۸,۳۷۵ تن بیشترین سهم را داشت و ۹۰/۱۲ درصد از تناژ معاملهشده هفته را به خود اختصاص داد.
ترکیب ارزش معاملات در هفته
ارزش کل معاملات این دوره به ۵۷۳,۴۲۲ میلیارد ریال رسید. از این رقم، ۵۱۴,۱۹۱/۴ میلیارد ریال در معاملات عادی و ۵۹,۲۳۰/۶ میلیارد ریال در مچینگ ثبت شد؛ سهم مچینگ از ارزش هفته ۱۰/۳۳ درصد بود.
مچینگ ۱۳/۲۴ درصد از حجم معامله را تشکیل داد، اما سهم آن از ارزش به ۱۰/۳۳ درصد رسید. متوسط ارزش معامله بهازای هر تن در بخش عادی ۴۶۵/۱ میلیون ریال و در مچینگ ۳۵۱ میلیون ریال بود؛ این تفاوت، وزن بالاتر مچینگ در ارزش نسبت به حجم را بهصورت عددی توضیح میدهد.
در گروههای اصلی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» با ۲۵۶,۵۶۰/۱ میلیارد ریال بیشترین ارزش را ثبت کرد. «فلزات غیرآهنی» و «محصولات فولادی» در ادامه قرار گرفتند و مجموع این سه گروه به ۹۲/۵ درصد از ارزش کل رسید.
ارزش برآوردی عرضهها ۶۲۶,۸۶۵/۵ میلیارد ریال و ارزش برآوردی تقاضا ۱,۰۴۵,۷۷۰/۳ میلیارد ریال بود، در حالی که ارزش قراردادهای نهایی ۵۷۳,۴۲۲ میلیارد ریال ثبت شد. این مقایسه، فاصله ارقام برآوردی عرضه و سفارش را با ارزش قطعی معاملات نشان داد.
فراز و فرود روزهای دارای معامله
ارزش معاملات در شنبه ۷ شهریورماه با ۱۵۰,۷۹۰/۵ میلیارد ریال آغاز شد، در دوشنبه ۹ شهریورماه به اوج ۱۸۶,۷۰۹/۳ میلیارد ریال رسید و در چهارشنبه ۱۱ شهریورماه با ۱۲۲,۰۶۱/۸ میلیارد ریال پایان یافت. روز اوج ۳۲/۵۶ درصد از ارزش کل هفته را به خود اختصاص داد.
میان شنبه ۷ شهریورماه و دوشنبه ۹ شهریورماه، حجم معاملات ۸۴/۰۵ درصد کاهش داشت، در حالی که ارزش معاملات ۲۳/۸۲ درصد افزایش را ثبت کرد؛ متوسط ارزش معامله بهازای هر تن از ۱۵۹/۳ میلیون ریال به ۱,۲۳۷/۱ میلیون ریال افزایش یافت. در روز اوج ارزش، معاملات عادی ۱۶۹,۹۳۳ میلیارد ریال و مچینگ ۱۶,۷۷۶/۳ میلیارد ریال ارزش داشتند و سهم مچینگ از ارزش همان روز ۸/۹۹ درصد بود. کمترین ارزش مثبت نیز در سهشنبه ۱۰ شهریورماه و به میزان ۱۱۳,۸۶۰/۴ میلیارد ریال ثبت شد.
تناژ معاملات از ۹۴۶,۳۴۲ تن در شنبه ۷ شهریورماه آغاز شد و در شنبه ۷ شهریورماه به ۹۴۶,۳۴۲ تن رسید. پس از آن، دوشنبه ۹ شهریورماه با ۱۵۰,۹۲۴ تن و سهشنبه ۱۰ شهریورماه با ۳۸,۱۳۸ تن ثبت شد و دوره در چهارشنبه ۱۱ شهریورماه با ۱۳۸,۸۹۱ تن پایان یافت.
در روز اوج حجم، ۸۶۸,۶۷۲ تن معامله عادی و ۷۷,۶۷۰ تن مچینگ ثبت شد و سهم مچینگ از تناژ آن روز به ۸/۲۱ درصد رسید. کمترین حجم مثبت در سهشنبه ۱۰ شهریورماه ثبت شد و روز اوج حجم با روز اوج ارزش تفاوت داشت.
فاصله روز اوج با کمترین مقدار مثبت هفته ۹۰۸,۲۰۴ تن بود و دامنه تغییرات حجمی را در روزهای فعال نشان داد. حجم پایان دوره نسبت به روز آغاز کاهش داشت و اندازه این تغییر ۸۵/۳۲ درصد بود.
نسبت کل معامله به عرضه از ۵۹/۹۷ درصد در شنبه ۷ شهریورماه تا ۱۳۳/۱۶ درصد در دوشنبه ۹ شهریورماه تغییر کرد. نرخ جذب عرضه رسمی نیز کمینه ۵۵/۰۵ درصد را در شنبه ۷ شهریورماه و بیشینه ۹۲/۰۱ درصد را در سهشنبه ۱۰ شهریورماه ثبت کرد.
بیشترین فاصله میان این دو شاخص در دوشنبه ۹ شهریورماه و به میزان ۴۴/۰۸ واحد درصد شکل گرفت؛ روزی که ۴۹,۹۶۱ تن مچینگ در آن ثبت شد. در دوشنبه ۹ شهریورماه، با احتساب ۴۹,۹۶۱ تن معامله مچینگ، حجم کل معامله ثبتشده از عرضه جاری همان روز فراتر رفت.
در کل هفته، نرخ جذب عرضه رسمی ۵۹/۴ درصد و نسبت کل معامله به عرضه ۶۸/۴۷ درصد بود. نسبت معامله به تقاضا ۷۳/۹۶ درصد ثبت شد. دامنه روزانه نسبت معامله به تقاضا از ۵۱/۱۱ درصد در سهشنبه ۱۰ شهریورماه تا ۸۱/۴ درصد در شنبه ۷ شهریورماه قرار داشت.
در مقایسه شنبه ۷ شهریورماه و چهارشنبه ۱۱ شهریورماه، تعداد محصولات معاملهشده از ۵۳ به ۲۳ رسید؛ ۳۰ محصول کمتر از نخستین روز. تعداد عرضهکنندگان فعال از ۶۲ به ۴۲ رسید؛ ۲۰ عرضهکننده کمتر از نخستین روز.
سهم مچینگ از حجم معاملات از ۸/۲۱ درصد در نخستین روز به ۲۷/۲۶ درصد در آخرین روز رسید و افزایش یافت. در پایان دوره، دامنه محصولات معاملهشده محدودتر و شمار عرضهکنندگان کمتر از نقطه آغاز بود.
از نظر کارنامه نهایی، حجم معاملات میان دو نقطه مقایسه ۸۵/۳۲ درصد کاهش و ارزش معاملات ۱۹/۰۵ درصد کاهش داشت. کنارهمگذاشتن این دو مسیر با تغییر تعداد محصول و عرضهکننده نشان میدهد ترکیب آخرین روز فقط از نظر اندازه معامله تغییر نکرد و دامنه مشارکت بازار نیز نسبت به آغاز دوره متفاوت بود.
گروههای اصلی؛ مقایسه وزن ارزشی و حجمی
در گروههای اصلی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» همزمان در ارزش و حجم صدرنشین بود. سهم ۴۴/۷۴ درصدی آن از ارزش در برابر سهم ۹۰/۱۲ درصدی از تناژ، نشان میدهد تمرکز دو شاخص بر یک ردیف قرار داشت، اما شدت این تمرکز در ارزش و حجم یکسان نبود. این تفاوت، تمرکز ریالی را در کنار غلبه فیزیکی همان ردیف قرار داد.
سایر گروههای اصلی فقط ۷/۵ درصد، معادل
۴۲,۹۷۸/۳ میلیارد ریال، از ارزش معاملات را در اختیار داشتند. کوچکبودن این بخش باقیمانده، تمرکز ریالی بسیار بالای بازار را در چند گروه اصلی تثبیت کرد. این بخش میان ۲ گروه توزیع شد و متوسط ارزش هرکدام ۲۱,۴۸۹/۲ میلیارد ریال بود.
در رتبهبندی حجمی گروههای اصلی، «فولاد و مواد اولیه فولادسازی» همان ردیفی بود که ارزش معاملات را نیز صدرنشینی کرد. سهم ۹۰/۱۲ درصدی آن از تناژ در برابر سهم ۴۴/۷۴ درصدی از ارزش نشان میدهد تمرکز مشترک بر یک نام، به برابری وزن فیزیکی و ریالی آن منجر نشده است. فاصله این دو سهم ۴۵/۳۸ واحد درصد بود و شدت بیشتر تمرکز در معیار حجمی را نشان داد.
سایر گروههای اصلی فقط ۳۳۵ تن، معادل ۰/۰۳ درصد از حجم کل، معامله داشتند. محدودبودن این مقدار، تمرکز فیزیکی تقریباً کامل بازار را در چند گروه اصلی نشان میدهد. این مقدار میان ۲ گروه توزیع شد و متوسط حجم هرکدام ۱۶۸ تن بود.
گروههای سطح دوم و توزیع معاملات
در گروههای سطح دوم، «مس» بیشترین ارزش را داشت و در جدول حجم جایگاه هشتم را ثبت کرد. این شکاف نشان میدهد موقعیت ارزشی گروه از بزرگی تناژ آن فراتر رفت و ارزش هر تن در شکلگیری رتبه نهایی مؤثر بود.
سایر گروههای سطح دوم ۳۸/۹۶ درصد از ارزش معاملات، معادل ۲۲۳,۴۱۱/۲ میلیارد ریال، را در اختیار داشتند. بنابراین تمرکز ارزش در این سطح، برخلاف گروههای اصلی، فقط به سه ردیف بالای جدول محدود نبود.
پس از سه گروه نخست، «میلگرد» با ۵۰,۱۹۴/۳ میلیارد ریال در جایگاه چهارم قرار داشت و ۸/۷۵ درصد از ارزش کل را در اختیار گرفت. این مقدار نشان میدهد معاملات گروههای سطح دوم پس از سه رتبه نخست نیز در یک گروه بزرگ ادامه داشت.
«سنگ آهن» بیشترین تناژ را ثبت کرد و در رتبهبندی ارزش نیز در جایگاه سوم ایستاد. نزدیکی دو جایگاه نشان میدهد برتری حجمی این ردیف با وزن ریالی بالایی همراه بود، هرچند ترتیب دقیق ارزش و حجم در صدر جدول متفاوت باقی ماند.
گروههای سطح دوم خارج از سه جایگاه نخست
رویهم ۱۲۵,۹۲۰ تن، معادل ۹/۸۸ درصد از تناژ، معامله داشتند. این سهم مرز روشنی میان گروههای پرحجم و بخش کوچکتر جدول ایجاد کرد.
گروه چهارم حجمی، «میلگرد»، ۶۴,۸۸۳ تن معامله داشت و ۵/۰۹ درصد از تناژ کل را به خود اختصاص داد. این گروه بزرگترین سهم را در بخش خارج از سه رتبه نخست داشت.
عرضهکنندگان اثرگذار در نتیجه هفته
«شرکت ملی صنایع مس ایران» با وجود صدرنشینی در ارزش معاملات عرضهکنندگان، از نظر حجم در جایگاه ۳۸ قرار گرفت. فاصله زیاد میان جایگاه ارزشی و حجمی این شرکت نشان میدهد ترکیب محصولات و ارزش معاملهشده سبد آن، بیش از مقدار تناژ در رتبه نخست ارزشی نقش داشته است.
عرضهکنندگان خارج از سه جایگاه نخست رویهم ۳۷۳,۲۴۹ میلیارد ریال، معادل ۶۵/۰۹ درصد از ارزش هفته، معامله ثبت کردند. این سهم نشان میدهد بخش عمده گردش ریالی در بدنه گسترده شرکتها توزیع شده است.
۱۰ عرضهکننده نخست در مجموع ۳۲۳,۳۶۸/۵ میلیارد ریال معامله داشتند و ۵۶/۳۹ درصد از ارزش هفته را پوشش دادند. مقایسه این سهم با سه شرکت نخست، میزان گسترش ارزش از رأس جدول به عرضهکنندگان بعدی را مشخص میکند.
«شرکت معدنی و صنعتی گل گهر» بیشترین تناژ را ثبت کرد و در رتبهبندی ارزش نیز در جایگاه سوم ایستاد. نزدیکی دو جایگاه نشان میدهد برتری حجمی این ردیف با وزن ریالی بالایی همراه بود، هرچند ترتیب دقیق ارزش و حجم در صدر جدول متفاوت باقی ماند.
عرضهکنندگان خارج از سه جایگاه نخست ۷۴۷,۲۹۵ تن، معادل ۵۸/۶۴ درصد از حجم هفته، معامله ثبت کردند. بزرگی این بخش نشان میدهد تناژ بازار در بدنه گسترده شرکتها نیز توزیع شده است.
۱۰ عرضهکننده نخست حجمی در مجموع ۸۷۹,۰۰۰ تن معامله ثبت کردند و ۶۸/۹۸ درصد از کل تناژ را پوشش دادند. فاصله این سهم با سه شرکت نخست، میزان پخششدن حجم در بخش میانی جدول عرضهکنندگان را نشان میدهد.
جدول تجمیعی عرضهکنندگان
جدول زیر عرضهکنندگان دارای معامله مثبت در هفته را بر اساس ارزش معامله مرتب میکند. حجم عرضه، تقاضا و معامله هر شرکت در کنار ارزش معاملات، نرخ جذب عرضه رسمی و نسبت تقاضا به عرضه در کل بازه هفتگی قابل مقایسه است.
زیرگروههای کالایی بر اساس ارزش معامله
صدرنشینی ارزشی «بلوم فولادی» با جایگاه چهارم در رتبهبندی حجم همراه شد. این فاصله میان دو جدول نشان میدهد جایگاه ریالی ردیف پیشتاز فقط از مقدار تناژ پیروی نکرد و ارزش ثبتشده بهازای حجم معامله نیز در موقعیت آن نقش داشت.
سایر زیرگروهها ۶۲/۵۵ درصد از ارزش هفته، معادل ۳۵۸,۶۶۵/۷ میلیارد ریال، را ثبت کردند. سهم بالای این بخش، نقش پررنگ زیرگروههای میانی و کوچکتر را در ارزش کل حفظ کرد.
متوسط ارزش معامله بهازای هر تن در زیرگروه پیشتاز ۶۷۲/۴ میلیون ریال بود. قرارگرفتن این شاخص کنار رتبه حجمی چهارم کمک میکند برتری ارزشی زیرگروه از صرف بزرگی تناژ آن تفکیک شود.
محصولات اثرگذار بر ارزش و حجم
«مس کاتد» در ارزش معاملات محصولات صدرنشین بود، اما از نظر حجم در جایگاه ۲۱ قرار گرفت. ارزش بالاتر هر تن، با وجود رتبه پایینتر محصول از نظر تناژ، آن را در صدر جدول ارزشی قرار داد.
محصولات خارج از سه جایگاه نخست ۳۹۸,۶۸۰ میلیارد ریال، معادل ۶۹/۵۳ درصد از ارزش کل، معامله داشتند. این سهم نشان میدهد گردش ریالی بازار با وجود محصولات پیشتاز، در بدنه متنوعتری از کالاها پخش شده است.
متوسط ارزش هر تن «مس کاتد» به ۲۳/۰۸ میلیارد ریال رسید. این رقم در کنار جایگاه ۲۱ محصول در رتبهبندی حجم، تفاوت میان پیشتازی ارزشی و وزن فیزیکی آن را بهصورت مستقیم نشان میدهد.
«گندله سنگ آهن» هم در سطح زیرگروه و هم در سطح محصول بیشترین تناژ معاملات را ثبت کرد؛ با این حال، در رتبهبندی ارزشی جایگاه سوم را ثبت کرد و صدرنشینی حجمی این کالا با وزن ریالی مشابهی همراه نبود. محصولات رتبههای چهارم تا دهم حجمی در مجموع ۳۰۲,۴۸۱ تن معامله داشتند و ۲۳/۷۴ درصد از تناژ هفته را پوشش دادند. این سهم، وزن بخش میانی جدول محصولات را جدا از سه کالای نخست نشان میدهد.
محصولات پایینتر از رتبه دهم در مجموع ۱۱۲,۸۱۴ تن معامله داشتند و ۸/۸۵ درصد از حجم هفته را در اختیار گرفتند. تفکیک این بخش از رتبههای چهارم تا دهم، توزیع تناژ در نیمه پایینتر جدول محصول را روشن میکند.
عرضههای بدون معامله و محصولات با معامله کامل عرضه عادی
«شمش بلوم (۱۵۰*۱۵۰) CK۶۰»، «میلگرد آلیاژ C۱۵E»، «شمش بلوم (۱۵۰*۱۵۰) C۶۸D۲»، «میلگرد کلاف A1-۸»، «ناودانی طول کوتاه ۱۰» از جمله ۲۳ محصولی بودند که عرضه مثبت آنها به معامله نهایی نرسید. مجموع عرضه رسمی محصولات این گروه ۲۲,۲۸۳ تن بود و نامهای ذکرشده فقط نمونهای از کل فهرست بدون معامله را تشکیل میدهند.
در سوی دیگر، عرضه عادی «مس کاتد»، «کنسانتره فلزات گرانبها»، «ورق گالوانیزه G»، «شمش ۱۰۰۰p-۹۹/۸»، «سولفور مولیبدن» بهطور کامل معامله شد و شمار محصولات این گروه به ۵۸ مورد رسید. مجموع عرضه رسمی آنها ۷۰,۵۱۴ تن بود و معامله عادی ثبتشده نیز ۷۰,۵۱۴ تن رسید؛ نامهای ذکرشده بخشی از فهرست کامل هستند.
جمعبندی هفتگی معاملات محصولات معدنی و فلزی
توزیع زمانی معاملات در ۴ روز فعال نشان داد که وزن هفته فقط به جمع کل معاملات محدود نبود و میان روزها نیز تمرکز قابلتوجهی شکل گرفت. روز پرحجم ۷۴/۲۶ درصد از تناژ و روز پرارزش ۳۲/۵۶ درصد از گردش ریالی هفته را در اختیار داشت؛ در نتیجه، ۲۵/۷۴ درصد از حجم و ۶۷/۴۴ درصد از ارزش در سایر روزهای فعال توزیع شد.
جداشدن دو قله نیز نشان داد بزرگترین روز فیزیکی لزوماً پرارزشترین ترکیب کالایی هفته را در اختیار نداشت. مقایسه ابتدا و انتهای هفته نیز نشان داد متوسط ارزش هر تن از ۱۵۹/۳ میلیون ریال به ۸۷۸/۸ میلیون ریال رسید و ۴۵۱/۵۴ درصد افزایش داشت؛ بنابراین تغییر گردش ریالی را نمیتوان فقط با افزایش یا کاهش تناژ توضیح داد.
در سمت عرضه و تقاضا، فاصله ۱۳۸,۱۱۲ تنی عرضه رسمی بالاتر از تقاضا چارچوب تبدیل سفارشها به معامله را تعیین کرد. معاملات عادی ۵۹/۴ درصد از عرضه رسمی را جذب کردند و مچینگ این نسبت را ۹/۰۷ واحد درصد افزایش داد و به ۶۸/۴۷ درصد رساند. در مقابل، نسبت معامله به تقاضا ۷۳/۹۶ درصد بود؛ شاخصی با مخرج متفاوت که میزان تبدیل تقاضای ثبتشده به قرارداد قطعی را بیان میکند. سهم مچینگ از ارزش ۲/۹۱ واحد درصد پایینتر از سهم آن از حجم قرار گرفت و متوسط ارزش هر تن مچینگ ۲۴/۵۴ درصد کمتر از معاملات عادی بود؛ بنابراین اثر مچینگ بر کارنامه ریالی و فیزیکی هفته یکسان نبود.
ساختار رتبهبندیها نشان داد تمرکز در سطح گروههای اصلی از تمرکز در سطح محصولات بیشتر بود؛ سه گروه نخست ۹۲/۵ درصد از ارزش را در اختیار داشتند، در حالی که سهم سه محصول نخست به ۳۰/۴۷ درصد رسید و محصول پرتناژ بهتنهایی ۲۶/۳۷ درصد از حجم را پوشش داد. یکسانبودن گروه اول در ارزش و حجم، تمرکز مشترک دو شاخص را در یک خانواده کالایی نشان داد.
در سطح محصول، «مس کاتد» در ارزش و «گندله سنگ آهن» در حجم پیشتاز بودند؛ بنابراین کالای خبرساز از نظر گردش ریالی با کالای غالب از نظر تناژ یکسان نبود. تفاوت عرضهکننده اول ارزشی با عرضهکننده اول حجمی نشان داد رتبه شرکتها نیز مانند محصولات از ترکیب کالا و ارزش هر تن اثر میگیرد. در مجموع، نتیجه هفته از پیوند تمرکز زمانی، تفاوت ارزش واحد کالاها و نقش مچینگ شکل گرفت و هیچیک از این سه لایه بهتنهایی تصویر کامل معاملات را ارائه نمیکند.
منبع: فلزات آنلاین
دیدگاهتان را بنویسید