به گزارش فولادنیوز، افزایش بیسابقه قیمت اسید سولفوریک در ماههای اخیر صنعت تولید کاتد مس به روش لیچینگ را با بحرانی جدی مواجه کرده است؛ بحرانی که نهتنها هزینه تامین یکی از مهمترین مواد اولیه تولید را بهشدت افزایش داده بلکه پایداری فعالیت واحدهای تولیدی، حاشیه سود بنگاهها و اشتغال در این بخش را نیز تهدید میکند.
براساس اطلاعات ارائهشده ازسوی فعالان صنعت مس قیمت هرکیلوگرم اسید سولفوریک که در اردیبهشت۱۴۰۵ حدود ۴هزارتومان بود در فاصله هفتماه با افزایشی ۱۲برابری به حدود ۴۸هزارتومان رسیده؛ جهشی که همزمان با تغییر شیوه عرضه این ماده در بورس کالا رخ داده و نگرانیهای گستردهای درباره آینده واحدهای تولید کاتد لیچینگی ایجاد کرده است. مساله این است که اسید سولفوریک برای واحدهای لیچینگ یک ماده اولیه ضروری بوده و افزایش شدید قیمت آن مستقیما هزینه تمامشده تولید کاتد مس را تحت تاثیر قرار میدهد.
تا پیش از تغییر الگوی عرضه، بخش عمده نیاز تولیدکنندگان ازطریق شرکت ملی صنایع مس ایران و بخشی نیز از تولیدکنندگان اسید با پایه گوگردی تامین میشد. این شیوه به گفته فعالان صنعت، امکان برنامهریزی و پیشبینی هزینهها را برای واحدهای تولیدی فراهم میکرد. بااینحال ورود اسید سولفوریک به معاملات بورس کالا درشرایط بیثبات اقتصادی و همزمان با جنگ، ساختار تامین این ماده را تغییر داده و رقابت شدید میان خریداران زمینه افزایش قابلتوجه قیمتها را فراهم کرد.
اوج این وضعیت در معاملات اخیر مشاهده شد؛ زمانی که بنا بر اظهارات فعالان صنفی میزان رقابت قیمتی به حدود ۳۱۰درصد رسید و معامله مربوط نیز ابطال شد. این اتفاق پرسشهای جدی درباره تناسب سازوکار عرضه اسید سولفوریک در بورس کالا با نیاز واقعی صنایع مصرفکننده ایجاد کرده است. ازسویدیگر افزایش قیمت اسید در شرایطی رخ داده که واحدهای معدنی و صنایع وابسته با مشکلات متعدد تامین انرژی، افزایش هزینه استخراج و محدودیتهای تولید مواجه هستند. درچنینفضایی تحمیل هزینه سنگین برای تامین ماده اولیه میتواند توان ادامه فعالیت بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط را کاهش دهد. با وجود پیگیریهای انجمنهای صنفی مس و روی، تشکیل کمیته تخصصی و برگزاری جلسات متعدد با مسوولان تاکنون راهکاری که بتواند از ادامه جهش قیمتها جلوگیری کند به نتیجه نرسیده است. ازاینرو کارشناسان تاکید دارند که بازنگری در الگوی عرضه، نظارت بر سلامت رقابت و ایجاد سازوکاری برای تامین پایدار اسید سولفوریک به یکیاز مطالبات اصلی فعالان صنعت مس تبدیل شده است.
تغییر الگوی عرضه؛ آغاز بحران اسید سولفوریک
کورش شعبانی، عضو هیاترییسه انجمن مس ایران با اشاره به وضعیت بحرانی تامین اسید سولفوریک گفت: تغییر الگوی تامین این ماده اولیه و عرضه آن در بورس کالا، صنعت تولید کاتد مس به روش لیچینگ را با شوک قیمتی بیسابقهای مواجه کرده است. این وضعیت علاوه بر افزایش شدید هزینه تولید پایداری فعالیت واحدهای لیچینگی و حاشیه سود آنها را بهطور جدی تهدید میکند. وی افزود: تا اردیبهشتماه۱۴۰۵ تامین اسید سولفوریک برای تولیدکنندگان کاتد لیچینگی از ثبات نسبی برخوردار بود و واحدهای تولیدی میتوانستند بخش عمده نیاز خود را بهصورت مستقیم از شرکت ملی صنایع مس ایران و بخشی دیگر را از تولیدکنندگان اسید با پایه گوگردی تامین کنند.
شعبانی ادامه داد: در آن مقطع قیمت هر کیلوگرم اسید سولفوریک حدود ۴هزارتومان بود و تولیدکنندگان با توجه به مشخص بودن قیمت و مسیر تامین امکان برنامهریزی برای فعالیت اقتصادی خود را داشتند. وی تاکید کرد: با ورود اسید سولفوریک به بورس کالا در شرایط نامناسب ناشی از جنگ و بیثباتیهای اقتصادی شیوه تامین این ماده از یک فرآیند مستقیم و نسبتا پایدار به رقابت قیمتی میان خریداران تغییر کرد. نتیجه این تغییر افزایش شدید قیمت و ایجاد فشار اقتصادی بر واحدهای تولید کاتد لیچینگی بوده است.
جهش ۱۲برابری قیمت اسید در ۷ماه
عضو هیاترییسه انجمن مس ایران با اشاره به روند افزایش قیمت اسید سولفوریک گفت: از اواخر خردادماه۱۴۰۵ با تغییر شیوه عرضه و قیمتگذاری این محصول در بورس کالا، شاهد افزایش قابلتوجه قیمتها بودیم بهطوریکه قیمت پایه عرضه در ۲۷خرداد نسبتبه اردیبهشتماه حدود سهبرابر شد.
وی افزود: این افزایش اولیه زنگ خطر را برای تولیدکنندگان به صدا درآورد اما روند رشد قیمت در همین سطح متوقف نشد و با ورود بازیگران جدید به معاملات بورس رقابتهای شدیدتری شکل گرفت. شعبانی ادامه داد: در معاملات ۲۰آبان۱۴۰۵ میزان رقابت قیمتی به حدود ۳۱۰درصد رسید؛ رقابتی که از نظر ما با واقعیتهای اقتصادی صنعت تولید کاتد لیچینگی تناسب نداشت و درنهایت به ابطال معامله منجر شد.
وی تاکید کرد: قیمت هرکیلوگرم اسید سولفوریک در فاصله حدود هفتماه از ۴هزارتومان به ۴۸هزارتومان رسیده است. این افزایش ۱۲برابری برای واحدهایی که اسید سولفوریک یکی از نهادههای اصلی تولید آنهاست قابل مدیریت نیست و میتواند ادامه فعالیت آنها را با مشکل جدی مواجه کند.
رقابت کاذب در بورس کالا
شعبانی با انتقاد از نحوه شکلگیری رقابت در معاملات اسید سولفوریک اظهار کرد: آنچه در بورس کالا اتفاق افتاده، از نگاه فعالان صنعت مس صرفا یک رقابت طبیعی میان مصرفکنندگان واقعی نیست بلکه ورود بازیگران جدید و شکلگیری رقابتهای کاذب موجب شده قیمتها از شرایط اقتصادی تولید فاصله بگیرد.
وی افزود: رقابت ۳۱۰درصدی در معاملات اسید سولفوریک نشان میدهد که سازوکار فعلی عرضه این محصول نیازمند بررسی جدی است زیرا چنین افزایش قیمتی با توان اقتصادی واحدهای تولید کاتد لیچینگی تناسب ندارد. عضو هیاترییسه انجمن مس ایران ادامه داد: افزایش غیرمتعارف قیمت یک ماده اولیه راهبردی مستقیما بر قیمت تمامشده کاتد مس اثر میگذارد و میتواند توان رقابتی تولیدکنندگان ایرانی را در بازارهای داخلی و جهانی کاهش دهد.
وی تاکید کرد: مساله این است که بورس کالا باید به شفافیت معاملات و تامین نیاز واقعی تولید کمک کند اما زمانی که رقابتهای قیمتی به عاملی برای افزایش غیرقابلکنترل هزینه مواد اولیه تبدیل میشود لازم است درباره نحوه عرضه و مدیریت معاملات بازنگری صورت گیرد.
پیگیریهای صنفی بدون نتیجه
شعبانی با اشاره به اقدامات انجامشده برای حل مشکل تامین اسید سولفوریک گفت: انجمنهای صنفی مس و روی طی ماههای گذشته پیگیریهای متعددی برای کنترل شرایط و اصلاح روند عرضه این محصول انجام دادند اما باوجود این اقدامات مشکل افزایش قیمت همچنان پابرجاست. وی افزود: انجمن مس ایران که حدود ۹۵درصد تولید مس محتوی کشور را تحت پوشش دارد بارها ازطریق مکاتبات رسمی برگزاری جلسات و پیگیری از دستگاههای مسوول مشکلات واحدهای مصرفکننده اسید سولفوریک را مطرح کرده است.
شعبانی ادامه داد: درهمینراستا کمیته تخصصی اسید سولفوریک تشکیل شده و موضوع در جلسات متعدد با مسوولان بخش معدن و ستاد مس کشور باحضور مدیران ارشد این بخش مورد بررسی قرار گرفته است. وی تاکید کرد: باوجود دهها مورد پیگیری، مکاتبه و برگزاری نشستهای تخصصی هنوز نتیجهای که بتواند مانع رقابتهای شدید و افزایش غیرمتعارف قیمت اسید سولفوریک شود حاصل نشده است.
عضو هیاترییسه انجمن مس ایران افزود: زمانی که حتی انجمنهای صنفی بزرگ مصرفکننده اسید سولفوریک نمیتوانند ازطریق مسیرهای رسمی و ارائه استدلالهای اقتصادی مانع افزایش شدید قیمت این ماده اولیه شوند باید در کارآمدی سازوکار فعلی عرضه تجدیدنظر کرد.
تهدید تعطیلی واحدهای کاتد لیچینگی
شعبانی باهشدار نسبتبه پیامدهای تداوم وضعیت فعلی گفت: افزایش شدید قیمت اسید سولفوریک تنها یک مساله مربوط به هزینه مواد اولیه نیست بلکه میتواند به کاهش تولید، افت حاشیه سود و حتی تعطیلی واحدهای تولید کاتد لیچینگی منجر شود. وی افزود: واحدهای لیچینگی برای ادامه فعالیت خود به تامین مستمر اسید سولفوریک نیاز دارند و زمانی که قیمت این ماده در مدت کوتاهی ۱۲برابر میشود محاسبات اقتصادی تولید بهشدت تحتتاثیر قرار میگیرد.
شعبانی ادامه داد: تداوم این وضعیت میتواند بقای بسیاری از واحدهای تولیدی را تهدید کند و درصورت توقف فعالیت آنها اشتغال ایجادشده در این بخش نیز آسیب خواهد دید. وی تاکید کرد: پیامدهای این بحران تنها به واحدهای تولید کاتد محدود نمیشود بلکه میتواند بر زنجیره تولید مس و توان رقابتی این صنعت در کشور اثر منفی بگذارد.
ضرورت بازنگری فوری در شیوه عرضه
عضو هیاترییسه انجمن مس ایران با تاکید بر ضرورت ورود سیاستگذاران به موضوع تامین اسید سولفوریک گفت: وضعیت فعلی تامین این ماده اولیه بحرانی است و ادامه روند موجود میتواند پایداری تولید و اشتغال در واحدهای کاتد لیچینگی را با تهدید جدی مواجه کند. وی افزود: تکیه صرف بر معاملات بورسی برای عرضه مواد اولیه راهبردی صنایع بدون توجه به شرایط تولیدکنندگان و نظارت کافی بر سلامت رقابت میتواند به افزایش غیرمنطقی هزینهها و توقف فعالیت واحدهای تولیدی منجر شود.
شعبانی ادامه داد: ضروری است الگوی عرضه اسید سولفوریک بازنگری شود و سازوکاری برای تعیین مبانی قیمتی منطقی جلوگیری از رقابتهای کاذب و تامین پایدار نیاز واقعی واحدهای تولیدی در نظر گرفته شود. وی تاکید کرد: هدف از اصلاح شیوه عرضه باید ایجاد تعادل میان سازوکار معاملات و الزامات تولید باشد بهگونهای که هم تامین اسید سولفوریک برای صنایع مصرفکننده استمرار داشته باشد و هم قیمت این ماده اولیه با واقعیتهای اقتصادی و عملیاتی واحدهای معدنی و شیمیایی تناسب پیدا کند.
شعبانی در پایان گفت: حفظ پایداری تولید کاتد لیچینگی جلوگیری از تعطیلی واحدهای صنعتی و صیانت از اشتغال، نیازمند اقدام فوری برای اصلاح سازوکار تامین و قیمتگذاری اسید سولفوریک است. ادامه رقابتهای شدید قیمتی بدون توجه به شرایط تولیدکنندگان میتواند خسارتهای سنگینی به صنعت مس کشور وارد کند.
منبع: جهان صنعت
دیدگاهتان را بنویسید