به گزارش فولادنیوز، حمله اواخر مارس ۲۰۲۶ به تاسیسات شرکت امارات گلوبال آلومینیوم در منطقه صنعتی خلیفه ابوظبی، فعالیت مجموعه الطویله را با اختلال جدی مواجه کرد. این حمله به توقف اضطراری فعالیت تاسیسات مختلف مجموعه، از جمله کارخانه ذوب، پالایشگاه آلومینا و واحد بازیافت منجر شد.
اهمیت این اتفاق از آن جهت بود که الطویله یکی از مهم‌ترین مراکز تولید آلومینیوم در خاورمیانه محسوب می‌شود و ظرفیت سالانه واحد ذوب آن به حدود ۱.۵ میلیون تن می‌رسد. توقف فعالیت چنین مجموعه‌ای، علاوه بر کاهش عرضه محصول در بازار، زنجیره تامین مواد اولیه و برنامه صادراتی شرکت را نیز تحت تاثیر قرار داد.
اکنون، براساس تازه‌ترین گزارش عملکرد شرکت در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، روند بازسازی مجموعه وارد مرحله پیشرفته‌تری شده است. پالایشگاه آلومینای الطویله پس از آغاز مجدد فعالیت در ماه ژوئیه، ابتدا به حدود ۵۰ درصد ظرفیت رسید و در اوایل سپتامبر توانست سطح فعالیت خود را به ۷۰ درصد افزایش دهد.
در بخش ذوب نیز از مجموع ۱۲۶۲ سلول احیا، ۷۶۶ سلول دوباره راه‌اندازی شده‌اند که معادل ۶۱ درصد ظرفیت این بخش است. شرکت انتظار دارد با ادامه عملیات بازسازی، تمام سلول‌ها در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۷ به مدار بازگردند.
این ارقام نشان می‌دهد بازگشت ظرفیت تولید در امارات در حال پیشرفت است، اما هنوز نمی‌توان از پایان اختلال در زنجیره تولید آلومینیوم این کشور سخن گفت.
هزینه ۴۰۰ میلیون دلاری برای بازگشت تولید
بازسازی مجموعه الطویله تنها به راه‌اندازی مجدد تجهیزات محدود نمی‌شود و هزینه قابل توجهی را به شرکت تحمیل کرده است.
امارات گلوبال آلومینیوم برآورد کرده است برای بازگرداندن ظرفیت تولید این مجموعه به وضعیت پیش از حادثه، حدود ۴۰۰ میلیون دلار، معادل ۱.۵ میلیارد درهم، سرمایه‌گذاری نیاز دارد. بخش عمده این هزینه در سال ۲۰۲۶ و مابقی در سال ۲۰۲۷ انجام خواهد شد. ابعاد اختلال در عملکرد شرکت را می‌توان در آمار تولید و فروش ۹ ماه نخست سال نیز مشاهده کرد.
بر این اساس، تولید آلومینا در ۹ ماه نخست سال نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۴۹ درصد و تولید فلز ریخته‌گری‌شده حدود ۳۵ درصد کاهش داشته است. فروش آلومینیوم نیز افت ۳۶ درصدی را تجربه کرده است. درآمد شرکت با کاهش ۱۶ درصدی به ۵.۲۸۲ میلیارد دلار رسیده و سود عملیاتی تعدیل‌شده آن نیز ۱۰ درصد کاهش یافته است.
این ارقام نشان می‌دهد حتی افزایش قیمت آلومینیوم در بازار جهانی نیز نتوانسته است به‌طور کامل اثر کاهش حجم تولید و فروش شرکت را جبران کند. حاشیه سود عملیاتی تعدیل‌شده شرکت البته از ۲۷.۷ درصد به ۲۹.۸ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که از نقش قیمت‌های مناسب‌تر آلومینیوم در حفظ سودآوری حکایت دارد.
بازیافت آلومینیوم هم از برنامه عقب افتاد
یکی دیگر از بخش‌های آسیب‌دیده مجموعه الطویله، کارخانه جدید بازیافت آلومینیوم است؛ واحدی که قرار بود بخشی از راهبرد امارات برای افزایش تولید فلز از منابع ثانویه و توسعه اقتصاد چرخشی باشد.
عملیات افزایش تدریجی تولید این کارخانه که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده بود، پس از حادثه متوقف شد و در ماه مه از سر گرفته شد. با این حال، مشکلات مربوط به راه‌اندازی و تامین برخی تجهیزات، زمان بهره‌برداری کامل را تغییر داده است.
اکنون شرکت اعلام کرده است که راه‌اندازی کامل کارخانه بازیافت با ظرفیت سالانه ۱۸۵ هزار تن، به نیمه دوم ۲۰۲۷ موکول شده است. در حال حاضر، ایستگاه‌های ریخته‌گری این واحد با ۵۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند و عمدتا از آلومینیوم اولیه تولیدشده در واحد ذوب استفاده می‌کنند.
این تاخیر از منظر راهبرد صنعتی امارات اهمیت دارد؛ زیرا توسعه بازیافت قرار بود علاوه بر کاهش وابستگی به مواد اولیه اولیه، سهم منابع ثانویه را در سبد تولید آلومینیوم شرکت افزایش دهد.
امارات گلوبال آلومینیوم هم‌زمان با بازسازی الطویله، فعالیت‌های بین‌المللی خود در حوزه بازیافت را نیز گسترش داده است. این شرکت با خرید ۸۰ درصد سهام شرکت ایتالیایی اکو گرین، ظرفیت جهانی بازیافت خود را به بیش از ۴۰۰ هزار تن در سال رسانده و حدود ۲۰۰ هزار تن ظرفیت دیگر را نیز در دست توسعه دارد.
بنابراین، اگرچه حادثه الطویله برنامه بازیافت داخلی شرکت را به تاخیر انداخته، اما EGA همچنان به‌دنبال تقویت جایگاه خود در بازار جهانی آلومینیوم بازیافتی است.
تغییر مسیر صادرات برای کاهش ریسک زنجیره تامین
یکی از مهم‌ترین درس‌های اختلال در مجموعه الطویله برای شرکت اماراتی، ضرورت تنوع‌بخشی به مسیرهای واردات مواد اولیه و صادرات محصولات بوده است.
EGA در گزارش عملکرد خود اعلام کرده که برای کاهش ریسک‌های لجستیکی، مسیرهای جدیدی برای انتقال مواد اولیه و ارسال محصولات آلومینیومی در نظر گرفته است.
در همین راستا، این شرکت در سپتامبر با گروه گلـفتینر توافقی راهبردی امضا کرد تا ظرفیت صادرات آلومینیوم از بنادر ساحل شرقی امارات افزایش یابد. براساس این توافق، امکان انتقال حداکثر ۲۵۰ هزار تن آلومینیوم در سال نخست و تا ۳۰۰ هزار تن در سال دوم از این مسیر فراهم می‌شود. توسعه زیرساخت‌های بندری برای پاسخ‌گویی به نیازهای صادراتی EGA نیز بخشی از این همکاری است.
در بخش واردات نیز شرکت از مسیرهای جایگزین بندری و کریدورهای منطقه‌ای برای تامین مواد اولیه استفاده کرده است. این اقدام به‌ویژه برای تامین بوکسیت و سایر مواد مورد نیاز پالایشگاه و واحد ذوب اهمیت دارد. EGA همچنین قرارداد بلندمدت تامین بوکسیت خود با شرکت دولتی معادن گینه (CBG) را تا سال ۲۰۴۴ تمدید کرده است. براساس توافق جدید، امکان تامین سالانه حداکثر ۴.۹ میلیون تن بوکسیت فراهم شده است. نخستین محموله این قرارداد، به حجم حدود ۶۶ هزار تن، در اکتبر به امارات تحویل داده شد.
این اقدامات نشان می‌دهد بازسازی ظرفیت تولید تنها یکی از ابعاد برنامه شرکت است و هم‌زمان، اصلاح ساختار تامین مواد اولیه و مسیرهای صادراتی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
بازگشت ظرفیت امارات چه معنایی برای بازار آلومینیوم دارد؟
امارات یکی از بازیگران مهم بازار آلومینیوم خاورمیانه است و تغییر ظرفیت تولید آن می‌تواند بر وضعیت عرضه در بازار منطقه و تجارت بین‌المللی این فلز اثر بگذارد. توقف فعالیت مجموعه الطویله در ماه مارس، در شرایطی رخ داد که بازار جهانی آلومینیوم نیز با محدودیت‌های عرضه و نگرانی درباره دسترسی به فلز مواجه بود. در چنین فضایی، کاهش تولید یکی از تولیدکنندگان بزرگ منطقه می‌توانست فشار بیشتری بر خریداران وارد کند.
اکنون با بازگشت تدریجی ظرفیت ذوب و پالایش، بخشی از نگرانی‌ها درباره تداوم اختلال عرضه کاهش می‌یابد؛ اما تا زمان بازگشت کامل سلول‌های احیا، همچنان بخشی از ظرفیت تولید این شرکت خارج از مدار خواهد بود.
از سوی دیگر، بازگشت تولید امارات لزوما به معنای افزایش فوری عرضه در بازار نیست. شرکت باید ابتدا تعهدات فروش، موجودی مواد اولیه، برنامه صادرات و ظرفیت لجستیکی خود را با سطح جدید تولید هماهنگ کند.
برای بازار آلومینیوم، زمان‌بندی بازگشت ظرفیت اهمیت زیادی دارد؛ به‌ویژه آنکه هم‌زمان با احیای تولید اولیه، توسعه بازیافت نیز با تاخیر مواجه شده است. بنابراین اثر کامل بازگشت الطویله بر بازار احتمالا در سال ۲۰۲۷ روشن‌تر خواهد شد.
فرصت و تهدید برای تولیدکنندگان آلومینیوم ایران
بازگشت تدریجی ظرفیت تولید امارات برای صنعت آلومینیوم ایران نیز اهمیت دارد. ایران و امارات در بازار منطقه‌ای آلومینیوم، به‌ویژه در بخش شمش و محصولات اولیه، از بازیگران مهم محسوب می‌شوند و تغییر ظرفیت تولید هر یک می‌تواند بر رقابت صادراتی دیگری اثر بگذارد.
در دوره‌ای که بخشی از ظرفیت الطویله از مدار خارج شده بود، کاهش عرضه یکی از تولیدکنندگان بزرگ منطقه می‌توانست فرصت‌هایی برای سایر عرضه‌کنندگان ایجاد کند. با این حال، مشخص نیست چه میزان از این فضای خالی به تولیدکنندگان ایرانی رسیده و برای اثبات آن باید آمار صادرات، مقصد محموله‌ها و تغییرات سهم بازار بررسی شود.
اکنون با بازگشت ۶۱ درصدی ظرفیت ذوب امارات و برنامه تکمیل راه‌اندازی در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۷، رقابت منطقه‌ای به‌تدریج وارد مرحله تازه‌ای می‌شود. تولیدکنندگان ایرانی باید این تحول را از منظر قیمت تمام‌شده، دسترسی به مواد اولیه، هزینه انرژی و توان صادراتی دنبال کنند.
نکته دیگر، تجربه EGA در تنوع‌بخشی به مسیرهای تامین و صادرات است. این شرکت پس از مواجهه با اختلال در یکی از مهم‌ترین مراکز تولیدی خود، به سراغ توسعه مسیرهای بندری جایگزین، قراردادهای بلندمدت تامین بوکسیت و گسترش فعالیت‌های بازیافت رفته است.
این تجربه برای صنعت آلومینیوم ایران نیز قابل توجه است؛ صنعتی که علاوه بر چالش‌های انرژی، با محدودیت‌های تامین مواد اولیه، تجهیزات و زیرساخت‌های حمل‌ونقل مواجه است. در مجموع، بازگشت الطویله فقط احیای یک کارخانه آسیب‌دیده نیست؛ بلکه آزمونی برای توان بازسازی صنعتی، مدیریت ریسک زنجیره تامین و حفظ رقابت‌پذیری یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان آلومینیوم منطقه است. آزمونی که نتیجه آن می‌تواند بر معادلات بازار آلومینیوم خلیج فارس و فرصت‌های صادراتی ایران در سال آینده اثر بگذارد.
دیدگاهتان را بنویسید