چین همکاری علمی خود با ایران را به حوزه راهبردی عناصر نادر خاکی گسترش داده است؛ حوزهای که پکن در سالهای اخیر انتقال فناوریهای فرآوری آن به خارج را بیش از پیش محدود کرده است. بنیاد ملی علوم طبیعی چین اعلام کرد اکتشاف و فرآوری عناصر نادر خاکی یکی از پنج محور برنامه کارگاه مشترک جدید با بنیاد ملی علم ایران خواهد بود.
به گزارش فولادنیوز، چین در حال گسترش همکاریهای علمی خود با ایران در حوزه راهبردی عناصر نادر خاکی است که شامل فناوریهای فرآوری نیز میشود؛ فناوریهایی که پکن طی سالهای اخیر تلاش بیشتری برای جلوگیری از انتقال آنها به خارج از کشور داشته است.
بنیاد ملی علوم طبیعی چین (NSFC) روز دوشنبه ۱۰ آگوست، از جدیدترین برنامه کارگاههای مشترک خود با طرف ایرانی رونمایی کرد. در این برنامه، «اکتشاف و فرآوری عناصر نادر خاکی» در میان پنج حوزه منتخب برای همکاری علمی دو کشور قرار گرفته است.
بر اساس اعلام این بنیاد، طرف چینی برای هر کارگاه ۳۰ هزار یوان (۴۲۰۰ دلار آمریکا) اختصاص میدهد که این اعتبار هزینههایی مانند برگزاری نشستها، اقامت و سفرهای داخلی را پوشش میدهد. بنیاد ملی علوم ایران نیز در تأمین هزینه سفرهای بینالمللی شرکتکنندگان ایرانی و اقامت پژوهشگران چینی در سفر به ایران مشارکت خواهد کرد.
این همکاری در مقطعی حساس و همزمان با ادامه نامشخص بودن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران انجام میشود. عناصر نادر خاکی، مجموعهای متشکل از ۱۷ فلز با ویژگیهای مغناطیسی و الکترونیکی ویژه، در ساخت تسلیحات مدرن از موشکها و جنگندهها گرفته تا رادار و دیگر سامانههای الکترونیکی کاربرد حیاتی دارند.
رویترز اوایل ماه جاری گزارش داد که ایالات متحده در جریان این درگیری پنجماهه، «تقریباً تمام» موشکهای دقیق دوربرد خود را به کار گرفته است. دولت ترامپ نیز روز جمعه از سرمایهگذاری ۳ میلیارد دلاری آمریکا در پروژههای مواد معدنی حیاتی و باتری خبر داد؛ اقدامی که با هدف بازسازی ذخایر تسلیحاتی و کاهش وابستگی به زنجیرههای تأمین چین انجام میشود.
چین بزرگترین ذخایر عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد و بر تولید و فرآوری جهانی این مواد مسلط است. پکن همچنین انتقال فناوریهای مرتبط به خارج از کشور را بیش از گذشته محدود میکند. پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، سال گذشته جنگ تجاری با چین را آغاز کرد، پکن نیز با اعمال محدودیت بر صادرات عناصر نادر خاکی واکنش نشان داد؛ اقدامی که عرضه این مواد به تولیدکنندگان آمریکایی را مختل و وابستگی واشنگتن به چین را آشکار کرد.
در مقایسه با چین، ظرفیت ایران در حوزه عناصر نادر خاکی همچنان بهخوبی شناخته نشده است، اما میتواند قابلتوجه باشد. ساختار زمینشناسی ایران شامل ذخایر سنگآهن و فسفات است که برای شکلگیری ذخایر عناصر نادر خاکی مناسب ارزیابی میشوند.
بر اساس تحلیلی که مؤسسه پژوهشی لاهه مستقر در هلند در ماه فوریه منتشر کرد، عملیات اکتشافی در حدود ۷۰۰۰ کیلومترمربع (۴۰۰۰ مایل مربع) از مرکز ایران، ناهنجاریهای مرتبط با عناصر نادر خاکی را شناسایی کرده است. با این حال، توانمندی ایران در استخراج و فرآوری این مواد همچنان در مراحل ابتدایی قرار دارد و کشور فاصله زیادی با دستیابی به تولید در مقیاس صنعتی دارد.
همکاری میان دو بنیاد ملی علوم ایران و چین به سال ۲۰۱۷ و زمانی که دو طرف در پکن یک تفاهمنامه همکاری (MOU) امضا کردند، بازمیگردد. بنیاد ملی علوم طبیعی چین در وبسایت خود اعلام کرد که «ایران کشوری مهم در طرح کمربند و جاده است و امضای این تفاهمنامه همکاری علمی و فناورانه میان دو کشور را ارتقا میدهد و برای مردم دو کشور منافع ایجاد خواهد کرد.»
از آن زمان، این دو نهاد از پروژههای پژوهشی مشترک در حوزههای مختلف، از ریاضیات، زیستشناسی و پزشکی گرفته تا انرژیهای تجدیدپذیر، علوم مواد، تغییرات اقلیمی و هوش مصنوعی (AI)، حمایت مالی کردهاند.
برنامه کارگاههای مشترک نیز در سال ۲۰۲۴ آغاز شد و در ابتدا حوزههایی مانند تغییرات اقلیمی، هوش مصنوعی، مواد پیشرفته و تولید را دربر میگرفت و برای هر کارگاه در این برنامه، کمکهزینهای معادل ۱۵۰ هزار یوان در نظر گرفته شده بود.
فراخوان امسال، علاوه بر اکتشاف و فرآوری عناصر نادر خاکی، نانومواد برای تشخیص بیماریها، پایش آلودگی، ساختوساز مقاوم در برابر زلزله و تولید سبزتر را نیز شامل میشود.
منبع: فلزات آنلاین
دیدگاهتان را بنویسید