به گزارش فولادنیوز، محمد اسمال‌جی، مسئول راهبردی اقلیم و یکپارچگی شرکت هارمونی گلد، اعلام کرد تبدیل فشار اضافی آب به برق تجدیدپذیر، ضمن کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش بهره‌وری انرژی، از زیرساخت‌های موجود معدن ارزش افزوده ایجاد می‌کند. وی این مطلب را در آیین آغاز نخستین «روز یادگیری تغییرات اقلیمی» شورای معادن آفریقای جنوبی بیان کرد. در این رویداد فعالان بخش دولتی و خصوصی حوزه کاهش اثرات اقلیمی حضور داشتند.
برق‌آبی از دل معادن عمیق
هارمونی که در بورس ژوهانسبورگ فهرست شده، با مهار فشار آب خنک‌کننده مورد استفاده در معادن زیرزمینی برق تجدیدپذیر تولید می‌کند. آب در مسیر هزاران متری خود به عمق معدن، به‌طور طبیعی فشار می‌گیرد و این فشار از طریق توربین‌های آبی به برق تبدیل می‌شود. براساس این گزارش، این فرآیند انرژی را از زیرساخت‌های موجود معدن بازیابی می‌کند و به مصرف آب اضافی نیاز ندارد.
چنین سامانه‌هایی در معادن طلای زیرزمینی کوساسالتو، موآب خوتسونگ و مپونِنگ به کار گرفته شده‌اند. آب پس از عبور از توربین‌ها در شبکه توزیع معدن ادامه مسیر می‌دهد و استفاده عملیاتی بدون وقفه از آن ممکن می‌ماند.
به‌عنوان نمونه، چهار توربین پلتون مستقیماً به معدن کوساسالتو برق می‌رسانند و در این معدن برنامه بازسازی چندمرحله‌ای نیروگاه برق‌آبی برای بهبود قابلیت اطمینان، عملکرد و پایش اجرا شده است. توربین پلتون نوعی توربین آبی ضربه‌ای است که لستر آلن پلتون در دهه ۱۸۷۰ آن را ابداع کرد و انرژی جنبشی آب در حال حرکت را به انرژی مکانیکی و الکتریکی تبدیل می‌کند.
۷۰ گیگاوات‌ساعت برق و جلوگیری از ۷۳ هزار تن انتشار
براساس این گزارش، از سال مالی ۲۰۲۴ تاکنون ۷۰ گیگاوات‌ساعت برق تجدیدپذیر تولید و از انتشار ۷۳ هزار تن معادل دی‌اکسید کربن (CO₂e) در حوزه انتشار غیرمستقیم انرژی (اسکوپ ۲) جلوگیری شده است. این روش با بازیابی انرژی فشاری که در غیر این صورت هدر می‌رفت، بهره‌وری انرژی را بالا برده است. همچنین دمای آب یک درجه سانتی‌گراد کاهش یافته که بازده خنک‌سازی زیرزمینی را بهبود داده و تقاضای سرمایش را کم کرده است.
کاهش کربن؛ چالشی کسب‌وکاری
اسمال‌جی گفت: «برای ما، کربن‌زدایی در اساس یک چالش کسب‌وکاری است. چگونه کسب‌وکار طلا و مس را رشد دهیم و در عین حال انتشار را کاهش دهیم؟» وی این پرسش را در شرایطی مطرح کرد که آفریقای جنوبی در چارچوب توافق پاریس به‌سوی انتشار خالص صفر گازهای گلخانه‌ای حرکت می‌کند. این موضع‌گیری پیش از برگزاری سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (COP31) اتخاذ شده است؛ کنفرانسی که از ۹ تا ۲۰ نوامبر در آنتالیای ترکیه برگزار می‌شود.
به گفته وی، این موضوع بر نحوه نگرش به انرژی، هزینه‌ها، رقابت‌پذیری، مقررات و در نهایت تاب‌آوری بلندمدت عملیات تأثیر می‌گذارد و شرکت در مسیر این گذار پیچیده در حال یادگیری است.
سهم برق اسکام در انتشار هارمونی
براساس این گزارش، چالش کربنی هارمونی عمدتاً از انتشار اسکوپ ۲ ناشی می‌شود که به برق خریداری‌شده از شرکت دولتی برق اسکام (Eskom) مربوط است. این چالش برای معدنکاری عمیق در آفریقای جنوبی رایج است، زیرا تهویه، سرمایش، پمپاژ، بالابری و فرآوری به برق قابل‌توجهی نیاز دارد.
انتشار اسکوپ ۱ شرکت بسیار کمتر است، اما فرصت‌های زیادی برای کاهش آن از راه بهینه‌سازی مصرف گازوئیل و سایر سوخت‌های فسیلی، بهبود عملکرد ناوگان و برقی‌سازی در آینده وجود دارد.
رشد کسب‌وکار و گسترش سبد دارایی‌ها نیز بر انتشار کلی این شرکت طلا و مس اثر می‌گذارد. هارمونی مالک معادن مس سی‌اس‌ای و اِوا در استرالیاست؛ دارایی‌هایی که مواجهه شرکت با کانی‌های حیاتی موردنیاز گذار انرژی سبز را افزایش می‌دهند. اسمال‌جی تأکید کرد رشد و کربن‌زدایی باید هم‌زمان پیش بروند و چالش اصلی رشد همراه با کاهش تدریجی انتشار است.
هدف علمی کاهش ۶۳ درصدی تا ۲۰۳۶
براساس این گزارش، انتشار هارمونی تا سال ۲۰۲۶ نسبتاً پایدار مانده، اما از این پس انتظار می‌رود با استفاده از انرژی تجدیدپذیر، به‌ویژه در آفریقای جنوبی، به‌طور قابل‌توجهی کاهش یابد. این شرکت هدف تأییدشده‌ای در چارچوب ابتکار اهداف مبتنی بر علم (SBTi) دارد که کاهش ۶۳ درصدی انتشار اسکوپ ۱ و ۲ تا سال مالی ۲۰۳۶ را در نظر گرفته است. این هدف با اهداف توافق پاریس برای محدود کردن گرمایش جهانی هم‌راستاست.
هارمونی هدف SBTi خود را در سال ۲۰۲۳ براساس داده‌های سال ۲۰۲۱ تعیین کرد. از آن زمان، سبد دارایی‌های شرکت گسترش یافته، فرضیات عمر معدن تغییر کرده و کیفیت داده‌های انتشار بهبود یافته است. به همین دلیل نقشه راه کربن‌زدایی نیز باید تکامل یابد. گام بعدی، ترسیم تصویر کامل‌تری از انتشار اسکوپ ۳ در سراسر سازمان، ارزیابی تغییرات آتی سبد دارایی‌ها و پیشبرد ابتکارهای هم‌راستا با کسب‌وکار در حال تحول شرکت است.
اسمال‌جی گفت پروژه‌ها و عملیات جدید انتشار را افزایش می‌دهند و برای مقابله با آن به ابتکارهایی نیاز است که انتشار را پایین بیاورند. وی اضافه کرد: «باید کسب‌وکار خود را بازطراحی کنیم.»
بهره‌وری انرژی؛ ساده‌ترین اهرم کربن‌زدایی
به گفته اسمال‌جی، بزرگ‌ترین اهرم، به‌ویژه در آفریقای جنوبی، برق تجدیدپذیر است که بهره‌وری انرژی و برقی‌سازی از پایه‌های آن به شمار می‌روند. وی تصریح کرد هیچ راه‌حل واحدی برای رسیدن به انتشار خالص صفر وجود ندارد و مجموعه‌ای از اقدامات باید به‌تدریج اجرا شود.
وی افزود بسیاری از حاضران از موضوع بهره‌وری انرژی خسته شده‌اند، اما این موضوع یکی از ساده‌ترین اهرم‌های کربن‌زدایی است. براساس سخنان وی، هر واحد انرژی که صرفه‌جویی یا از مصرف آن جلوگیری شود، هزینه و انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد.
برنامه بهره‌وری انرژی هارمونی تاکنون بیش از ۳ میلیارد راند صرفه‌جویی مستقیم و نزدیک به ۳ میلیون تن معادل دی‌اکسید کربن کاهش انتشار به همراه داشته است. براساس ارقام دقیق‌تر این گزارش، صرفه‌جویی تجمعی این برنامه ۳.۶۴ میلیارد راند و کاهش انتشار اسکوپ ۲ و ۳ برابر ۲.۹۵ میلیون تن معادل دی‌اکسید کربن بوده است. اسمال‌جی بر ضرورت تداوم این پروژه‌ها برای حفظ صرفه‌جویی‌ها تأکید کرد و گفت کربن‌زدایی همیشه به زیرساخت تازه نیاز ندارد و گاهی به معنای بهره‌گیری از ارزش زیرساخت‌های موجود است.
اسمال‌جی که به‌تازگی از آنگلو آمریکن به هارمونی پیوسته، از هم‌افزایی بهره‌وری انرژی و نوآوری در این شرکت ابراز رضایت کرد. معادن عمیق هارمونی گاهی تا سه یا چهار کیلومتر زیر زمین امتداد دارند و فشار ناشی از میلیون‌ها لیتر آب خنک‌کننده امکان تولید برق‌آبی را فراهم می‌کند.
انرژی خورشیدی و بادی؛ بزرگ‌ترین اهرم کاهش انتشار
براساس این گزارش، سرمایه‌گذاری عمده هارمونی در انرژی تجدیدپذیر همچنان بزرگ‌ترین اهرم کربن‌زدایی آن است. این سرمایه‌گذاری علاوه بر کاهش انتشار، به قطعیت هزینه، امنیت تأمین انرژی و تاب‌آوری بلندمدت عملیات، از جمله ایمنی کارکنان، کمک می‌کند.
هارمونی تولید برق تجدیدپذیر را در سال مالی ۲۰۲۴ با پروژه ۳۰ مگاواتی سان‌گیزر ۱ آغاز کرد. تا ابتدای سال آینده، پروژه ۱۰۰ مگاواتی سان‌گیزر ۲ نیز راه‌اندازی می‌شود و ظرفیت کل برنامه‌ریزی‌شده برق پشت کنتور و برق ترانزیتی (wheeled) حدود ۹۰۰ مگاوات است. صرفه‌جویی سالانه برآوردی از سان‌گیزر ۱ و ۲ پس از بهره‌برداری، ۴۷۰ میلیون راند در سال اعلام شده است.
راهبرد هارمونی استفاده کارآمد از انرژی، جایگزینی تدریجی برق پرکربن اسکام با انرژی‌های تجدیدپذیر و ادامه این روند همگام با رشد گروه است. نیاز به انرژی تجدیدپذیر با رشد کسب‌وکار و تغییر دارایی‌ها و عمر معادن افزایش می‌یابد و این اقدامات علاوه بر کاهش کربن، عملکرد و امنیت کسب‌وکار را برای آینده تأمین می‌کند.
باشگاه اقلیمی هارمونی؛ کربن‌زدایی کار یک تیم نیست
اسمال‌جی گفت هارمونی دریافته کربن‌زدایی را نمی‌توان به‌عنوان یک وظیفه مجزا یا توسط یک تیم واحد دنبال کرد. به همین دلیل، «جامعه عملکرد اقلیمی هارمونی» (Harmony Climate Community of Practice) برای گردآوردن همکاران از بخش‌ها و مناطق مختلف و ایجاد درک مشترک از گذار انرژی تشکیل شده است.
تمرکز این مجموعه بر تبدیل راهبرد اقلیمی مرتبط با راهبرد کسب‌وکار به اقدام است؛ از جمله تدوین نقشه راه، کاهش انتشار اسکوپ ۳، تداوم برنامه بهره‌وری انرژی، شناخت ریسک‌ها و فرصت‌های اقلیمی، تقویت حکمرانی و پیشرفت هم‌زمان با رشد کسب‌وکار. به گفته وی، یکی از ارزشمندترین دستاوردها ایجاد هم‌راستایی بیشتر درباره مسیر کاهش اثرات اقلیمی، اولویت‌ها و افراد دخیل در مناطق عملیاتی بوده است.
اسمال‌جی تأکید کرد: «اقدام اقلیمی را نمی‌توان فقط تیم پایداری و ESG پیش ببرد. رهبران عملیاتی معادن، مهندسان، تیم‌های مالی و تدارکات و مدیریت، همگی نقشی دارند.»
هدف خالص صفر تا ۲۰۴۵ و نقش سرمایه‌گذاری
براساس این گزارش، کربن‌زدایی در نهایت آماده‌سازی کسب‌وکار برای واقعیت‌های در حال تغییر است: نحوه رشد، انرژی مصرفی و فضای مقررات و افشای اطلاعات که پیوسته در حال تکامل است. تمرکز بر اقدامات عملی، یعنی بهره‌وری انرژی، انرژی تجدیدپذیر و اکوسیستم انرژی پیرامون آن است. پیشرفت در این مسیر به همکاری صنعت، دولت، سرمایه‌گذاران، ارائه‌دهندگان فناوری و سایر ذی‌نفعان نیاز دارد.
ثبات و عمل‌گرایی لازم است تا اقدامات امروز هارمونی را تا سال ۲۰۴۵ به انتشار خالص صفر برساند. همچنین بخش معدنی در حال رشد و جذاب برای سرمایه‌گذاری برای تجهیز سرمایه موردنیاز کربن‌زدایی و تاب‌آوری اقلیمی ضروری است و باید از اشتغال، جوامع محلی و توسعه اقتصادی نیز حمایت کند.
این رویکرد با راهبرد سرمایه‌گذاری و رشد شورای معادن و فعالیت آن در قالب مشارکت دولت و بخش خصوصی برای رشد و اشتغال هم‌راستاست؛ جایی که معدن بخش اولویت‌دار رشد برای احیای اقتصاد آفریقای جنوبی است. بخش معدن با همکاری دولت و کسب‌وکارها در حال تقویت رقابت‌پذیری و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در معدن به نفع همه آفریقای جنوبی‌ها است.
منبع: معدن پرس
دیدگاهتان را بنویسید