به گزارش فولادنیوز، جاویدان حاجی‌آقا محسنی، مدیرعامل شرکت اکتشاف و حفاری صدر تامین، با تشریح ارتباط میان اکتشاف و تولید زغال‌سنگ با توسعه صنعت فولاد اظهار کرد: زغال‌سنگ در گذشته عامل احیاکننده سنتی و اولیه تولید فولاد در ایران بود، اما از دهه ۷۰ و با توسعه فناوری آهن اسفنجی، مسیر احیای سنگ‌آهن با استفاده از گاز طبیعی نیز به صنعت فولاد کشور اضافه شد.
سرمایه‌گذاری در حوزه زغال‌سنگ طی سال‌های اخیر متناسب با نیاز صنعت فولاد پیش نرفته است
به گفته او، توسعه ظرفیت تولید فولاد از مسیر کوره بلند، ارتباط مستقیمی با سرمایه‌گذاری در حوزه زغال‌سنگ، به‌ویژه زغال‌سنگ کک‌شو دارد؛ با این حال، سرمایه‌گذاری در این بخش طی سال‌های اخیر متناسب با نیاز صنعت فولاد پیش نرفته است.
در حال حاضر حدود ۳ میلیون تن ظرفیت تولید فولاد از طریق واحدهای کوره بلند در ایران وجود دارد
محسنی با اشاره به ظرفیت‌های نصب‌شده تولید فولاد از مسیر کوره بلند در کشور گفت: در حال حاضر حدود سه میلیون تن ظرفیت تولید فولاد از طریق واحدهای کوره بلند در ایران وجود دارد. برای تامین خوراک این ظرفیت، سالانه به حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن زغال‌سنگ نیاز است؛ با این حال، تولید داخلی در سال جاری و سال‌های گذشته کمتر از این میزان بوده است.
مشکلات اقتصادی ذوب‌آهن و وضعیت نقدینگی این شرکت، به‌طور مستقیم بر بخش بالادستی زنجیره، از جمله معادن سنگ‌آهن و زغال‌سنگ، اثر گذاشته است
او یکی از دلایل پایین‌بودن ظرفیت تولید زغال‌سنگ ایران را وابستگی اقتصادی این بخش به بزرگ‌ترین بازیگر صنعت فولاد کشور در حوزه کوره بلند، یعنی ذوب‌آهن اصفهان، دانست و توضیح داد: فعالیت اقتصادی ذوب‌آهن و وضعیت نقدینگی این شرکت، به‌طور مستقیم بر بخش بالادستی زنجیره، از جمله معادن سنگ‌آهن و زغال‌سنگ، اثر گذاشته است.
تولیدکنندگان سنگ‌آهن در مقاطعی امکان هدایت محصولات خود به واحدهای احیای مستقیم را داشته‌اند، اما در زغال‌سنگ کک‌شو چنین انعطافی وجود ندارد
به گفته مدیرعامل شرکت اکتشاف و حفاری صدر تامین، تولیدکنندگان سنگ‌آهن در مقاطعی امکان هدایت محصولات خود به واحدهای احیای مستقیم را داشته‌اند، اما در زغال‌سنگ کک‌شو چنین انعطافی وجود ندارد و بازار مصرف آن محدودتر است. همین مساله موجب شده است که مشکلات نقدینگی و فعالیت اقتصادی ذوب‌آهن، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان زغال‌سنگ وارد کند.
کمبود منابع مالی باعث شده توسعه عملیات اکتشاف، مکانیزاسیون استخراج و طراحی کارخانه‌های جدید زغال‌شویی و فرآوری در ایران با عقب‌ماندگی جدی مواجه شود
محسنی با اشاره به محدودبودن منابع نقدینگی در اختیار صنعت زغال‌سنگ طی سال‌های گذشته اظهار کرد: کمبود منابع مالی باعث شده توسعه عملیات اکتشاف، مکانیزاسیون استخراج و طراحی کارخانه‌های جدید زغال‌شویی و فرآوری در ایران با عقب‌ماندگی جدی مواجه شود.
زغال‌سنگ کک‌شو به دلیل محدودیت بازار مصرف و وابستگی به واحدهای کوره بلند، نمی‌تواند به‌سادگی مسیر فروش و مصرف جایگزین سایر مواد معدنی را دنبال کند
مدیرعامل شرکت اکتشاف و حفاری صدر تامین، تاکید کرد که نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری کسری قابل‌توجه در زنجیره زغال‌سنگ کشور است؛ کسری‌ای که تنها به میزان تولید محدود نمی‌شود و توسعه ظرفیت‌های اکتشافی و فرآوری را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
بر این اساس، افزایش تولید زغال‌سنگ بدون سرمایه‌گذاری در حلقه‌های مختلف زنجیره، از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، امکان‌پذیر نخواهد بود. به‌ویژه آنکه زغال‌سنگ کک‌شو به دلیل محدودیت بازار مصرف و وابستگی به واحدهای کوره بلند، نمی‌تواند به‌سادگی مسیر فروش و مصرف جایگزین سایر مواد معدنی را دنبال کند.
صنعت فولاد ایران از دهه ۷۰ به بعد، بخش عمده مسیر احیای سنگ‌آهن را از زغال‌سنگ به سمت گاز طبیعی تغییر داد
مدیرعامل شرکت اکتشاف و حفاری صدر تامین در ادامه به ظرفیت زغال‌سنگ برای کاهش فشار ناترازی انرژی بر صنعت فولاد پرداخت و گفت: صنعت فولاد ایران از دهه ۷۰ به بعد، بخش عمده مسیر احیای سنگ‌آهن را از زغال‌سنگ به سمت گاز طبیعی تغییر داد. این تغییر بر این فرض استوار بود که توسعه میدان‌های گازی کشور امکان تامین مستمر گاز مورد نیاز برای احیای سنگ‌آهن را فراهم می‌کند و از این مسیر، مزیت رقابتی برای فولاد ایران شکل می‌گیرد.
او با بیان اینکه مسیر تولید فولاد مبتنی بر گاز طبیعی و احیای مستقیم، به انرژی قابل‌توجهی نیاز دارد، توضیح داد: مصرف انرژی از مراحل کنسانتره‌سازی و گندله‌سازی آغاز می‌شود و در خطوط احیای مستقیم و به‌ویژه ذوب در کوره‌های قوس الکتریکی افزایش می‌یابد. در این فرآیند، برق و گاز سهم مهمی در هزینه و استمرار تولید دارند.
در شرایطی که تامین گاز طبیعی با محدودیت مواجه است، توسعه ظرفیت زغال‌سنگ و استفاده از آن در مسیر تولید فولاد می‌تواند بخشی از فشار ناترازی انرژی را کاهش دهد
به گفته محسنی، در مقابل، در کوره‌های بلند زغال‌سنگ هم نقش عامل احیاکننده و هم نقش تامین‌کننده حرارت مورد نیاز فرآیند ذوب را بر عهده دارد. از این رو، در شرایطی که تامین گاز طبیعی با محدودیت مواجه است، توسعه ظرفیت زغال‌سنگ و استفاده از آن در مسیر تولید فولاد می‌تواند بخشی از فشار ناترازی انرژی را کاهش دهد.
او تاکید کرد: اگر کشور بتواند ظرفیت زغال‌سنگ خود را برای تامین عامل احیاکننده دوباره تقویت کند، در شرایط کمبود گاز امکان مدیریت بخشی از تولید فولاد از این مسیر فراهم خواهد شد.
بیش از ۷۰ درصد ظرفیت تولید فولاد جهان از مسیر کوره‌های بلند فعالیت می‌کند
محسنی با اشاره به تفاوت ساختار تولید فولاد ایران و جهان گفت: در سطح جهانی، زغال‌سنگ همچنان عامل اصلی احیا در بخش بزرگی از صنعت فولاد است و بیش از ۷۰ درصد ظرفیت تولید فولاد جهان از مسیر کوره‌های بلند فعالیت می‌کند. اما ساختار تولید در ایران متفاوت است و به گفته او، نزدیک به ۹۰ درصد تولید فولاد کشور از مسیر احیای مستقیم و کوره‌های قوس الکتریکی انجام می‌شود و سهم کوره بلند کمتر از ۱۰ درصد است.
سهم کوره بلند در ایران باید افزایش پیدا کند و به حدود ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد برسد
او با تاکید بر ضرورت بازنگری در ترکیب فناوری‌های تولید فولاد کشور اظهار کرد: برای بهینه‌سازی این ساختار، سهم کوره بلند باید افزایش پیدا کند و به حدود ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد برسد.
به اعتقاد مدیرعامل شرکت اکتشاف و حفاری صدر تامین، افزایش سهم کوره‌های بلند در کنار توسعه زنجیره زغال‌سنگ می‌تواند به مدیریت بهتر ناترازی گاز طبیعی و برق در صنعت فولاد کمک کند و وابستگی بخش بزرگ‌تری از تولید فولاد به این دو حامل انرژی را کاهش دهد.
دیدگاهتان را بنویسید