به گزارش فولادنیوز، در دومین پنل از واپسین روز نمایشگاه ایران کانماین ۲۰۲۶ کیوان جعفری‌طهرانی، اباذر براری و شهرام شریعتی درباره پیامدهای جنگ برای مسیرهای صادراتی، افزایش هزینه حمل مواد معدنی، محدودیت مسیرهای جایگزین و مشکلات زیرساخت‌های لجستیکی صحبت کردند.
کیوان جعفری‌طهرانی: مسیرهای جایگزین نمی‌توانند جای حمل دریایی را بگیرند
کیوان جعفری‌طهرانی، کارشناس ارشد بازارهای جهانی، با اشاره به تجربه صادرات کنسانتره طلا از طریق راه‌آهن، از دشواری‌های انتقال مواد معدنی در شرایط جنگی سخن گفت. او با اشاره به آسیب دیدن زیرساخت‌های ریلی و پل‌ها در جریان حملات آمریکا و اسرائیل توضیح داد که این اتفاق‌ها نگرانی‌هایی درباره امنیت مسیرهای ریلی ایجاد کرده و صادرات از این طریق را با وقفه مواجه کرده است. صادرات کنسانتره طلا از مسیر ریلی تجربه‌ای تازه بوده و مدیریت این فرآیند در شرایط بحرانی با دشواری‌هایی همراه شده است.
جعفری‌طهرانی با اشاره به مسیر ریلی عبوری از ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان، نسبت به احتمال محدود شدن این مسیرها در صورت افزایش فشارهای سیاسی و بین‌المللی هشدار داد. او همچنین مسیر بندر امیرآباد و انتقال دریایی کالا از طریق دریای خزر به قزاقستان را از گزینه‌های جایگزین مطرح کرد.
به گفته این کارشناس، مسیرهای جایگزین ظرفیت محدودی دارند و نمی‌توانند به‌طور کامل جای حمل دریایی را بگیرند. برای صادرات مواد معدنی ارزشمندی مانند طلا و کنسانتره می‌توان مسیرهای ریلی را بررسی کرد، اما برای کالاهای حجیم‌تری مانند سنگ‌آهن و سنگ‌های ساختمانی، حمل دریایی همچنان اهمیت اساسی دارد.
جعفری‌طهرانی همچنین با تأکید بر اینکه پایان محدودیت‌های دریایی به معنای بازگشت فوری هزینه‌ها به سطح پیش از جنگ نیست، به تداوم هزینه‌های بیمه، ریسک مسیرها و آثار تحریم‌ها اشاره کرد.
او با اشاره به تفاوت ظرفیت واگن‌های حمل مواد معدنی و خودرو توضیح داد که واگن‌های حمل مواد معدنی ظرفیت بالاتری دارند و نمی‌توان تجربه حمل خودرو از طریق راه‌آهن را با جابه‌جایی مواد معدنی یکسان در نظر گرفت.
اباذر براری: هزینه حمل سنگ‌آهن به ۶۲ درصد ارزش کالا رسیده است
اباذر براری، معاون بین‌الملل فدراسیون حمل‌ونقل و لجستیک ایران، با اشاره به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل پس از جنگ گفت پیش از جنگ، هزینه حمل یک کانتینر ۴۰ فوت از چین به ایران حدود هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار دلار بود، اما اکنون کمترین نرخ اعلامی برای این مسیر به ۱۵ هزار دلار رسیده و در برخی موارد هزینه حمل تا ۲۰ هزار دلار نیز افزایش پیدا کرده است.
او با اشاره به افزایش تقاضا برای مسیرهای زمینی و ریلی توضیح داد که محدودیت‌های حمل دریایی، به‌ویژه در تنگه هرمز و مقاطعی در باب‌المندب، فشار بیشتری بر سایر شیوه‌های حمل‌ونقل وارد کرده است. به گفته او، این شرایط در کنار افزایش تقاضا برای مسیرهای جایگزین، موجب رشد ۲۶.۵ درصدی شاخص حمل جاده‌ای از خرداد ۱۴۰۴ شده است.
براری همچنین از طولانی شدن توقف کامیون‌ها در مرزهای کشور خبر داد و گفت زمان توقف در مرز بازرگان به بیش از ۲۵ روز رسیده و در مرز ارمنستان نیز کامیون‌ها با ۱۰ تا ۱۵ روز معطلی مواجه هستند.
مسیرهای جایگزین ظرفیت محدودی دارند
معاون بین‌الملل فدراسیون حمل‌ونقل و لجستیک ایران با اشاره به مسیرهای جایگزین برای انتقال کالا، از مسیرهای جاده‌ای شمال، مسیر ریلی از طریق کشورهای آسیای مرکزی و مسیر ترکیه نام برد. با این حال، او تأکید کرد هیچ‌یک از این مسیرها نمی‌توانند به‌طور کامل جایگزین حمل دریایی شوند.
براری نسبت به احتمال محدود شدن مسیرهای ترانزیتی از طریق ترکمنستان و ازبکستان در صورت افزایش فشارهای بین‌المللی نیز هشدار داد. او معتقد است حتی در سناریوهای بدبینانه باید مسیر افغانستان را نیز بررسی کرد، هرچند این مسیر هم با محدودیت‌های خاص خود روبه‌روست.
او در ادامه به ضرورت توجه جدی‌تر به بندر چابهار اشاره کرد و گفت این بندر به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت خارجی دارد، اما توسعه زیرساخت‌ها و اتصالات داخلی آن باید جدی‌تر دنبال شود.
سهم هزینه حمل در صادرات مواد معدنی افزایش یافته است
براری با اشاره به وضعیت حمل سنگ‌آهن گفت پیش از جنگ، هزینه حمل به‌طور متوسط حدود ۲۸ درصد ارزش کالا بود، در حالی که این سهم اکنون به حدود ۵۰ تا ۶۲ درصد رسیده است.
او همچنین درباره حمل ریلی مواد معدنی توضیح داد که هزینه این شیوه حمل در برخی مسیرها به ۸۶ تا ۱۲۳ درصد ارزش کالا می‌رسد؛ شرایطی که از نظر اقتصادی توجیه‌پذیری صادرات را با مشکل مواجه می‌کند.
به گفته براری، حمل ریلی دست‌کم دو برابر حمل دریایی هزینه دارد و ضعف زیرساخت‌های ریلی کشور نیز باعث شده هزینه حمل مواد معدنی افزایش پیدا کند.
او بازارهای ترکیه و چین را از بازارهای مهم صادراتی ایران در حوزه معدن دانست و بر ضرورت توجه بیشتر به کشورهای مستقل مشترک‌المنافع تأکید کرد. به گفته او، هزینه حمل به روسیه حدود ۳ هزار دلار و به بلاروس، قزاقستان و برخی کشورهای منطقه حدود ۳ تا ۴ هزار دلار است.
شهرام شریعتی: حمل دریایی جایگزین ندارد
شهرام شریعتی، مدیر مؤسسه شفافیت و راستی‌آزمایی طرح‌های اقتصادی در معدن، با اشاره به دشواری‌های تأمین کانتینر در شرایط فعلی گفت فعالان اقتصادی برای رزرو کانتینر نیز با محدودیت و صف انتظار مواجه هستند.
او با اشاره به بالا بودن ریسک حمل‌ونقل و نامشخص بودن زمان بازگشت شرایط به وضعیت عادی، تأکید کرد نمی‌توان به‌سادگی سایر شیوه‌های حمل‌ونقل را جایگزین حمل دریایی کرد. به گفته او، حجم صادرات و واردات کشور به‌گونه‌ای است که مسیرهای زمینی و ریلی به‌تنهایی ظرفیت پاسخ‌گویی به نیازهای تجاری را ندارند.
شریعتی همچنین به مشکلات ساختاری و مدیریتی در بنادر کشور، از جمله بندر شهید رجایی اشاره کرد و بر ضرورت اصلاح ساختارهای مدیریتی بنادر تأکید داشت.
انتقاد شریعتی از تأخیر در اطلاع‌رسانی تحولات بازارهای جهانی
شریعتی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به ریزش قیمت طلا و نقره در بازارهای جهانی اشاره کرد. او با اشاره به امکان رصد لحظه‌ای معاملات بورس شانگهای و بازارهای آتی فلزات، از تأخیر در انتشار اطلاعات مربوط به این تحولات انتقاد کرد.
او توضیح داد که با استفاده از سامانه‌های آنلاین، امکان مشاهده لحظه‌ای قیمت طلا، نقره، سنگ‌آهن و سایر فلزات وجود دارد و تغییرات قیمت در بازارهای جهانی از ساعات ابتدایی معاملات قابل مشاهده است. با این حال، به گفته او، اطلاع‌رسانی عمومی درباره این تحولات با تأخیر انجام شده است.
دیدگاهتان را بنویسید