وقتی هزینه بنزین بالا میرود، بعضی رانندگان دوباره حساب میکنند که خرید خودروی برقی برایشان بهصرفه است یا نه. اگر شمار بیشتری از آنها خودرویشان را عوض کنند، مصرف مس هم افزایش مییابد؛ فلزی که هم در خود خودرو و شارژر آن به کار میرود و هم در شبکه برق. اما اندازه این افزایش به قیمت خودرو، دسترسی به شارژ و ماندگاری گرانی سوخت بستگی دارد.
به گزارش فولادنیوز، برای کسی که هر هفته باک خودرویش را پر میکند، قیمت سوخت یک عدد روی تابلوی پمپ بنزین نیست؛ بخشی از هزینه زندگی است. با گرانشدن بنزین و گازوئیل، خودروی برقی ممکن است برای او جذابتر شود، بهویژه اگر اختلاف قیمت خرید آن با خودروی بنزینی کمتر شده باشد. همین تصمیمهای فردی، وقتی در مقیاس میلیونها خریدار تکرار شوند، میتوانند بر تقاضای فلزات اثر بگذارند.
مس یکی از این فلزات است. در سیمکشی و موتور خودروهای برقی، ایستگاههای شارژ و شبکهای که برق را به آنها میرساند، مس مصرف میشود. بااینحال، از گرانی سوخت تا افزایش تقاضای مس راه کوتاهی در پیش نیست: راننده ابتدا باید توان خرید خودرو داشته باشد، به شارژر دسترسی پیدا کند و مطمئن شود صرفهجویی در هزینه سوخت، قیمت بالاتر خودرو را جبران میکند.
بازارها با یک سرعت حرکت نمیکنند
آمار فروش خودروهای برقی نشان میدهد، فروش این محصول هنوز از یک جهش یکدست جهانی برخوردار نشده است. طبق دادههایی که رویترز از بنچمارک مینرال اینتلیجنس نقل کرده، فروش جهانی خودروهای «انرژی نو» در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل چهار درصد رشد کرده است. این آمار، هم خودروهای تمامبرقی و هم هیبریدیهای شارژی را شامل میشود؛ دو گروهی که مصرف مس یکسانی ندارند.
در آمریکا، فروش خودروهای برقی در اوت ۳۳ درصد کمتر از سال قبل بود و افت فروش از ابتدای سال به ۲۱ درصد رسید. چین نیز در هشت ماه نخست سال کاهش فروش را تجربه کرد، هرچند سهم خودروهای انرژی نو از بازار داخلی آن در اوت به ۶۵ درصد رسید. اروپا مسیر دیگری داشت و فروش این خودروها در اوت ۳۶ درصد افزایش یافت.
یک آمار محدودتر از ۱۶ بازار مهم اروپا، تصویر دقیقتری از خودروهای تمامبرقی میدهد. شمار ثبت این خودروها در اوت به ۲۰۲ هزار و ۸۳۳ دستگاه رسید که ۵۴.۲ درصد بیشتر از اوت سال قبل بود.
سهم از فروش خودروهای نو در همین بازارها نیز ۳۰.۵ درصد بود. بنابراین برای برآورد مصرف مس، فقط دانستن اینکه «فروش خودروهای برقی رشد کرده» کافی نیست؛ باید دید این رشد در کدام کشور و مربوط به چه نوع خودرویی بوده است.
نیاز تولید خودروهای برقی به ۸۰۰ هزار تن مس در ۲۰۴۰
وود مکنزی بررسی کرده است که اگر قیمت بالای سوخت، پیشرفت فناوری و سیاستهای حمایتی، خرید خودروهای برقی را سریعتر کنند، بازار فلزات به چه میزان عرضه بیشتر نیاز خواهد داشت. در این سناریو، تعداد خودروهای برقی جهان در سال ۲۰۴۰ حدود ۵۰ درصد بالاتر از پیشبینی پایه این مؤسسه قرار میگیرد.
نتیجه برای مس، نیاز به حدود ۸۰۰ هزار تن تقاضای اضافه در سال ۲۰۴۰ است؛ معادل نزدیک به دو درصد عرضه جهانی پیشبینیشده برای آن سال. تقاضای لیتیوم نیز در همین سناریو حدود ۱۴ درصد بیشتر از حالت پایه خواهد بود. این اعداد اتفاقی نیستند که از حالا رخدادنشان قطعی باشد؛ نتیجه یک محاسبه با فرض شتابگرفتن فروش خودروهای برقیاند.
دو درصد شاید در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما تأمین ۸۰۰ هزار تن مس اضافه برای صنعتی که توسعه معدن در آن سالها طول میکشد، کار کوچکی نیست. به روایت رویترز از محاسبات وود مکنزی، در سناریوی شتاب خودروهای برقی، ظرفیت تازه معادن مس باید طی دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۴۰ با آهنگ حدود ۹۶۰ هزار تن در سال ایجاد شود؛ در برابر میانگین بلندمدت ۸۵۰ هزار تن در سال. فاصله این دو عدد نشان میدهد معادن برای پاسخدادن به تقاضای احتمالی آینده، باید زودتر آماده شوند.
راننده فقط قیمت بنزین را نمیبیند
گرانی سوخت میتواند کفه هزینهها را به سود خودروی برقی تغییر دهد، اما خرید خودرو با یک محاسبه تمام نمیشود. قیمت اولیه، هزینه برق، عمر باتری، دسترسی به شارژر و امکان فروش دوباره خودرو هم برای خریدار مهماند. اگر قیمت سوخت پس از مدتی پایین بیاید، انگیزه کسی که خریدش را عقب انداخته نیز ممکن است تغییر کند.
از سوی دیگر، خودروهای برقی تنها مصرفکننده مس نیستند. ساخت شبکه برق، مراکز داده، ساختمانها و کارخانهها نیز بر تقاضای این فلز اثر میگذارد. به همین دلیل، حتی فروش بیشتر خودروهای برقی هم بهتنهایی نمیگوید قیمت روز مس به کدام سمت میرود.
فرصت زنجیره مس ایران کجاست؟
برای زنجیره مس ایران، این بحث فقط به استخراج بیشتر یا فروش کاتد محدود نمیشود. خودروی برقی و زیرساخت شارژ به مفتول، سیم و کابل، قطعات برقی و تجهیزات شبکه نیاز دارند. اگر بازار این محصولات گسترش پیدا کند، سهم تولیدکنندهای که بتواند محصول موردنیاز آن را بسازد، با فروش ماده اولیه تفاوت خواهد داشت.
پاسخ کوتاه این است: بله، گرانی ماندگار سوخت میتواند تقاضای مس خودروهای برقی را بالا ببرد؛ اما مقدار آن هنوز قطعی نیست. آنچه سناریوی وود مکنزی نشان میدهد، فرصتی برای آمادهشدن است. معدن، کارخانه و تولیدکننده تجهیزات باید پیش از رسیدن سفارشهای بیشتر تصمیم بگیرند چه ظرفیتی میخواهند بسازند.
دیدگاهتان را بنویسید