یک فناوری جدید برای حذف آرسنیک از کنسانتره مس توانسته است محصولی را که به دلیل ناخالصی بالا با محدودیت فروش مواجه بود، به محصولی قابل عرضه در بازار تبدیل کند. شرکت استرالیایی فورتسکیو با استفاده از این فناوری، بیش از ۴۰ تن کنسانتره مس تصفیه‌شده را به فروش رسانده است؛ دستاوردی که می‌تواند راه تازه‌ای برای بهره‌برداری اقتصادی از ذخایر پیچیده مس و افزایش ارزش مواد معدنی کم‌کیفیت‌تر باز کند.
به گزارش فولادنیوز، فناوری جدید که «فرایند تووونگ» نام دارد، با استفاده از روش هیدرومتالورژی در دما و فشار پایین، آرسنیک را از کنسانتره مس جدا می‌کند. فورتسکیو پس از چهار سال توسعه و آزمایش این فناوری، موفق شده است میزان آرسنیک کنسانتره را از خوراکی با عیار آرسنیک تا ۷ درصد به کمتر از ۰.۳ درصد برساند؛ آن هم در شرایطی که بیش از ۹۹.۹ درصد مس موجود در فرایند حفظ شده است. محموله فروخته‌شده نیز کمتر از ۰.۲۵ درصد آرسنیک داشته است.
آرسنیک چگونه ارزش کنسانتره مس را کاهش می‌دهد
وجود آرسنیک در برخی ذخایر مس، یکی از موانع اصلی فرآوری و فروش محصولات معدنی به شمار می‌رود. واحدهای ذوب ممکن است کنسانتره‌های دارای آرسنیک بالا را نپذیرند یا به دلیل هزینه‌های اضافی فرآوری و ملاحظات زیست‌محیطی، جریمه‌های سنگینی برای خرید آنها در نظر بگیرند.
در چنین شرایطی، بخشی از ماده معدنی استخراج‌شده، با وجود برخورداری از مس، ارزش اقتصادی بالقوه خود را از دست می‌دهد. تولیدکنندگان ناچار می‌شوند این مواد را با کنسانتره‌های پاک‌تر مخلوط کنند، به‌طور جداگانه فرآوری کنند یا در برخی موارد از برنامه استخراج کنار بگذارند. هر یک از این راهکارها می‌تواند هزینه تولید را افزایش دهد و بهره‌برداری از ذخایر را محدود کند.
فناوری تووونگ با هدف رفع همین مانع توسعه یافته است. این روش می‌تواند با حذف آرسنیک، امکان فروش کنسانتره‌هایی را فراهم کند که پیش‌تر به دلیل میزان ناخالصی با محدودیت‌های جدی بازار روبه‌رو بودند.
کاهش هزینه و آلایندگی فرآوری
یکی از مزیت‌های این فناوری، تفاوت آن با روش‌های متداول حذف آرسنیک است. در روش‌های سنتی، از تشویه برای کاهش میزان این عنصر استفاده می‌شود؛ فرایندی انرژی‌بر که به تجهیزات پیچیده نیاز دارد و می‌تواند گازها و گردوغبارهای سمی حاوی آرسنیک تولید کند.
در مقابل، فرایند تووونگ از روش هیدرومتالورژی در دما و فشار پایین بهره می‌گیرد. بر اساس اعلام فورتسکیو، این فناوری ظرفیت کاهش مصرف انرژی و انتشار آلاینده‌ها را دارد و آرسنیک جداشده را نیز در قالب ماده‌ای جامد و پایدار جمع‌آوری می‌کند.
شرکت توسعه‌دهنده همچنان در حال بهینه‌سازی این فناوری و بررسی راهکارهای کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری است. بنابراین، هرچند فروش نخستین محموله نشان می‌دهد محصول فرآوری‌شده قابلیت عرضه در بازار را دارد، میزان موفقیت اقتصادی آن در مقیاس صنعتی گسترده‌تر به هزینه نهایی، ظرفیت عملیاتی و شرایط استفاده در معادن مختلف وابسته خواهد بود.
اهمیت فناوری برای آینده صنعت مس
اهمیت این دستاورد تنها به افزایش قابلیت فروش یک محموله کنسانتره محدود نمی‌شود. با کاهش دسترسی به ذخایر پرعیار و کم‌ناخالصی، معدنکاران ناچارند برای حفظ تولید، به سراغ ذخایری بروند که فرآوری آنها دشوارتر است. در چنین شرایطی، فناوری‌هایی که امکان جداسازی ناخالصی‌ها را با هزینه قابل قبول فراهم می‌کنند، می‌توانند به افزایش ذخایر اقتصادی قابل بهره‌برداری کمک کنند.
فورتسکیو همچنین در حال آزمایش این فناوری روی کنسانتره پروژه مس کاناریاکو در پرو است. هدف از این آزمایش، افزایش سهم کنسانتره قابل فروش و فراهم کردن امکان برنامه‌ریزی منعطف‌تر برای استخراج و فرآوری است.
با این حال، تعمیم نتایج به تمام معادن مس به بررسی‌های فنی و اقتصادی بیشتری نیاز دارد؛ زیرا ترکیب کانی‌شناسی، میزان ناخالصی‌ها و ویژگی‌های هر ذخیره می‌تواند بر عملکرد فناوری اثر بگذارد.
در مجموع، تجربه فورتسکیو نشان می‌دهد که بخشی از ارزش ازدست‌رفته در زنجیره مس را می‌توان نه با استخراج بیشتر، بلکه با بهبود فناوری فرآوری بازیابی کرد. اگر چنین روش‌هایی در مقیاس تجاری به صرفه باشند، مواد معدنی کم‌ارزش یا دشوارفروش می‌توانند به بخشی از ظرفیت اقتصادی صنعت مس تبدیل شوند؛ ظرفیتی که پیش‌تر به دلیل محدودیت‌های فنی و زیست‌محیطی بلااستفاده مانده بود.
دیدگاهتان را بنویسید