با اینکه در مجموع، چهار کارخانه فعال در صنعت آلومینیوم کشور با ظرفیت اسمی حدود ۷۶۷ هزار تن تولید دارند، اما به‌دلیل ناترازی‌های انرژی تاکنون امکان دستیابی به این ظرفیت فراهم نشده است. رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران می‌گوید: محدودیت‌های حمل‌ونقل در خلیج فارس، واردات آلومینا را با چالش مواجه کرده و همزمان، ناترازی انرژی مانع از دستیابی کشور به ظرفیت اسمی تولید آلومینیوم شده است.
به گزارش فولادنیوز، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از قیمت تمام‌شده آلومینیوم به انرژی اختصاص دارد و به همین علت تامین پایدار برق و گاز اهمیت ویژه‌ای برای این صنعت دارد. این در حالی است که ناترازی انرژی موجب شده تولیدکنندگان این صنعت با مشکلات و افت تولید مواجه شوند. بنابراین صنعت آلومینیوم به‌عنوان یک صنعت انرژی‌بر در کشور با اهمیت تامین انرژی مواجه است اما در کنار بحث انرژی، مساله دیگر از جمله بحران تامین پایدار مواد اولیه نیز جدی است.
با توجه به نبود معادن غنی بوکسیت در کشور، تهیه مواد اولیه برای واحدهای تولید شمش آلومینیوم، چالش اساسی به‌شمار می‌رود که در صورت نیافتن راهکاری برای آن، می‌تواند این صنعت را با بحرانی جدی مواجه کند. در ادامه وابستگی ۸۵درصدی تولیدکنندگان شمش آلومینیوم به واردات آلومینا، محدودیت‌های بازگشت ارز صادراتی، ظرفیت تولید و رقابت‌پذیری این صنعت را تحت تاثیر قرار داده است.
در این شرایط، کارشناسان باور دارند که تسهیل تامین مواد اولیه، عرضه حدود ۳۵۰هزار تن شمش در بورس کالا و اصلاح سازوکارهای ارزی می‌تواند ضمن تقویت فعالیت صنایع پایین‌دستی، زمینه توسعه صادرات محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر را فراهم کند.
تامین مواد اولیه صنایع بالادستی، به‌ویژه تولیدکنندگان شمش، در کنار انرژی از مهم‌ترین مشکلات فعلی این صنعت است
در این خصوص هوشنگ گودرزی، رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با اشاره به چالش‌های اصلی صنعت آلومینیوم گفت: تامین مواد اولیه صنایع بالادستی، به‌ویژه تولیدکنندگان شمش، در کنار انرژی از مهم‌ترین مشکلات فعلی این صنعت است.
۲۰ تا ۳۰ درصد از قیمت تمام‌شده آلومینیوم به هزینه انرژی اختصاص دارد
براساس اظهارات این فعال اقتصادی حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از قیمت تمام‌شده آلومینیوم به انرژی اختصاص دارد و به‌همین‌دلیل تامین پایدار برق و گاز اهمیت ویژه‌ای برای این صنعت دارد بنابراین ناترازی انرژی موجب شده تولیدکنندگان با مشکلات و افت تولید مواجه شوند.
۸۵ درصد آلومینای موردنیاز تولیدکنندگان شمش ازطریق واردات تامین می‌شود
رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با اشاره به وابستگی صنایع تولید شمش به واردات آلومینا گفت: حدود ۸۵ درصد آلومینای موردنیاز تولیدکنندگان شمش از طریق واردات تامین می‌شود و محدودیت‌های حمل‌ونقل در خلیج‌فارس نیز این روند را با چالش مواجه کرده است.
۴ کارخانه فعال در کشور، ظرفیت اسمی حدود ۷۶۷ هزار تن تولید آلومینیوم دارند
این فعال اقتصادی ادامه داد: در مجموع چهار کارخانه فعال در کشور، ظرفیت اسمی حدود ۷۶۷ هزار تن تولید دارند، اما به‌دلیل ناترازی‌های انرژی تاکنون امکان دستیابی به این ظرفیت فراهم نشده است. البته باوجود مشکلات موجود، امیدواریم تولید سالانه صنعت آلومینیوم به حدود ۶۵۰هزار تن برسد.
اگر حدود ۳۵۰ هزار تن شمش در بورس کالا تامین شود، صنایع پایین‌دستی می‌توانند در شرایط متعادل‌تری فعالیت کنند
گودرزی با اشاره به نیاز صنایع پایین‌دستی به مواد اولیه گفت: اگر حدود ۳۵۰ هزار تن شمش در بورس کالا تامین شود، صنایع پایین‌دستی می‌توانند در شرایط متعادل‌تری فعالیت کنند.
اختلاف قابل‌توجه میان نرخ ارز مورد محاسبه خریداران خارجی و نرخ ارزی که صادرکننده باید در داخل کشور عرضه کند، رقابت‌پذیری صادرات محصولات پایین‌دستی را کاهش داده است
رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با اشاره به مشکلات بازگشت ارز صادراتی تاکید کرد: اختلاف قابل‌توجه میان نرخ ارز مورد محاسبه خریداران خارجی و نرخ ارزی که صادرکننده باید در داخل کشور عرضه کند، رقابت‌پذیری صادرات محصولات پایین‌دستی را کاهش داده است.
به‌گفته او، صنایع پایین‌دستی ایران در بازارهای منطقه‌ای از جمله عراق، تاجیکستان، ازبکستان و پاکستان با رقبایی مواجه هستند که می‌توانند شمش را با قیمت مناسب‌تری تامین کنند.
گودرزی خاطرنشان کرد: در شرایطی که محصولات ایرانی باید با نرخ‌های بازار آزاد در بازارهای صادراتی رقابت کنند، الزام به بازگشت ارز با نرخ پایین‌تر، صادرات محصولات پایین‌دستی را محدود می‌کند.
باید امکان استفاده آسان‌تر از ارز حاصل از صادرات و همچنین استفاده از ارز صادرکنندگان دیگر برای تامین مواد اولیه و قطعات صنایع بالادستی و پایین‌دستی فراهم شود
این فعال اقتصادی مهم‌ترین مطالبه سندیکای صنایع آلومینیوم ایران را تامین ارز صنایع بالادستی و اصلاح سازوکار بازگشت ارز عنوان کرد و گفت: باید امکان استفاده آسان‌تر از ارز حاصل از صادرات و همچنین استفاده از ارز صادرکنندگان دیگر برای تامین مواد اولیه و قطعات صنایع بالادستی و پایین‌دستی فراهم شود.
رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران معتقد است، اگر مسائل ارزی و دستورالعمل‌های بانک مرکزی اصلاح شود و صادرکنندگان بتوانند ارز حاصل از صادرات خود را با شرایط مناسب‌تری عرضه کنند، به‌جای صادرات بیشتر شمش، امکان صادرات محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر فراهم خواهد شد. تسهیل تامین مواد اولیه، تامین پایدار انرژی و اصلاح سیاست‌های ارزی، سه محور اصلی برای تقویت تولید و افزایش رقابت‌پذیری صنعت آلومینیوم و توسعه صادرات محصولات این صنعت است.
تامین برق، نیاز نخست کارخانه‌ها
تولید شمش آلومینیوم وابستگی شدیدی به تامین برق دارد و به‌دلیل انرژی‌بر بودن تولید این فلز، مساله تامین برق بسیار جدی است. به این خاطر که صنعت آلومینیوم یک صنعت حساس است، اگر برق قطع شود و دیگی از کار بیفتد، ۵۰ تا ۶۰ درصد کیفیت خود را از دست می‌دهد بنابراین دیگ‌ها همواره باید روشن باشند، از این‌رو باید مواد اولیه و برق مجموعه‌ها به‌طورمداوم تامین باشد اما در تابستان جاری شاهد بودیم که به‌واسطه قطعی برق، واحدها نتوانستند به برنامه تعیین‌شده خود دست پیدا کنند. یکی از مهم‌ترین آثار قطعی برق این بوده که واحدها قادر به افزایش ظرفیت خود طی این ماه‌ها نشده‌اند.
در ادامه باید گفت که تامین مواد اولیه یکی دیگر از دغدغه تولید آلومینیوم در کشور است. با اینکه صنایعی همچون فولاد و مس در تامین مواد اولیه با مشکل خاصی روبه‌رو نیستند، چراکه معادن غنی‌ای در زمینه فولاد و مس در ایران موجود است اما صنعت آلومینیوم در زمینه تامین مواد اولیه بسیار آسیب‌پذیر است. به این ترتیب امروز تمام واحدهای آلومینیوم در کشور برای تامین مواد اولیه خود دچار مشکل هستند.
از سوی دیگر چشم‌انداز تامین مواد اولیه در دنیا، روشن نیست. چین بزرگ‌ترین تامین‌کننده مواد اولیه آلومینیوم در دنیا است. در این بین ما اگر نتوانیم از کشورهایی که صاحب منابع غنی بوکسیت هستند، مانند گینه و استرالیا و… بهره بگیریم، نمی‌توانیم چشم‌انداز روشنی برای تامین پایدار مواد اولیه متصور شویم.
گفتنی است، صنعت آلومینیوم تنها صنعتی است که مواد اولیه را وارد کرده و محصولی را تولید و آن را با ارزش‌افزوده بیشتر صادر می‌کند و این صنعت مهم کشور، باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
منبع: جهان صنعت
دیدگاهتان را بنویسید