سقوط ذخایر آلومینیوم بورس فلزات لندن به کف ۳۶ ساله / اختلالات زنجیره تامین زنگ خطر بازار آلومینیوم را به صدا درآورد
ذخایر آلومینیوم در بورس فلزات لندن به ۲۵۰ هزار تن رسیده؛ سطحی که از نوامبر ۱۹۹۰ سابقه نداشته است. همزمان، کاهش ۵۰ درصدی تولید پالایشگاه آلونورت برزیل و ادامه محدودیتهای عرضه، قیمت آلومینیوم را به بالاترین سطح هفت هفته اخیر رسانده و بازار مس را نیز به بالای ۱۴ هزار دلار در هر تن هدایت کرده است.
به گزارش فولاد نیوز، بازار آلومینیوم در حالی با تشدید نگرانیها درباره عرضه مواجه شده که شرکت نروژی «نورسک هیدرو» (Norsk Hydro) به دلیل اختلال در تأمین گاز طبیعی، تولید خود را در پالایشگاه آلومینای «آلونورت» (Alunorte) در برزیل ۵۰ درصد کاهش داده است. این اتفاق، قیمت آلومینیوم در بازار لندن را به بالاترین سطح خود در هفت هفته اخیر رسانده است.
بلومبرگ گزارش داده است که اختلال در دسترسی به گاز طبیعی، آلونورت را ناچار به کاهش ۵۰ درصدی تولید کرده است. با این حال، شرکت هیدرو اعلام کرده است که با عادیشدن شرایط تأمین گاز، تولید این پالایشگاه به ظرفیت کامل بازخواهد گشت.
گاز، قلب آلونورت
گاز طبیعی برای فعالیت پالایشگاه آلونورت اهمیت اساسی دارد، زیرا فرآیند پالایش آلومینا به مقادیر قابلتوجهی گرما و بخار در دمای بالا نیازمند است. این گاز در فرآیند بایر، که برای تصفیه بوکسیت و استخراج مواد معدنی حاوی آلومینیوم به کار میرود، نقش مهمی ایفا میکند.
در مرحله هضم، بوکسیت با سود سوزآور مخلوط شده و تحت فشار گرم میشود تا مواد معدنی حاوی آلومینیوم حل شوند. سپس دیگهای بخار بزرگ، بخار مورد نیاز بخشهای مختلف پالایشگاه را تأمین میکنند. در مرحله کلسیناسیون نیز هیدروکسید آلومینیوم تا حدود ۱۸۳۲ درجه فارنهایت گرم میشود تا آب آن حذف شده و آلومینای درجه ذوب تولید شود.
بنابراین، اختلال در تأمین گاز طبیعی صرفاً یک مشکل جانبی برای آلونورت نیست، بلکه مستقیماً توان پالایشگاه برای تأمین بخار و گرمای مورد نیاز خطوط تولید را محدود میکند. در نتیجه، کاهش توان عملیاتی اجتنابناپذیر میشود.
اهمیت این اختلال زمانی بیشتر مشخص میشود که جایگاه آلونورت در زنجیره جهانی آلومینیوم در نظر گرفته شود. این واحد در بارکارنا، پارا، قرار گرفته و با ظرفیت سالانه 6.3 میلیون تن متریک، بزرگترین پالایشگاه آلومینای تکسایته در جهان و بزرگترین پالایشگاه خارج از چین محسوب میشود.
ذخایر در پایینترین سطح
در سوی دیگر بازار، کاهش موجودی انبارهای بورس فلزات لندن به ۲۵۰ هزار تن، نگرانیها درباره وضعیت عرضه را تشدید کرده است. این رقم پایینترین سطح ذخایر آلومینیوم LME از نوامبر ۱۹۹۰ محسوب میشود؛ موضوعی که اهمیت بیشتری نسبت به یک افت معمولی موجودی پیدا میکند، زیرا همزمان با اختلال در تولید یکی از بزرگترین پالایشگاههای آلومینا در جهان رخ داده است.
شرکت نورسک هیدرو نیز اخیراً هشدار داده است که در صورت تداوم اختلال در تجارت از مسیر تنگه هرمز، کسری سالانه جهانی آلومینیوم ممکن است از مرز ۹۰۰ هزار تن فراتر رود. در چنین شرایطی، هرگونه اختلال تازه در تولید، حملونقل یا دسترسی به انرژی میتواند فشار بیشتری بر توازن عرضه و تقاضا وارد کند.
مس نیز همزمان در مسیر صعودی قرار گرفته است. معاملات آتی مس در لندن بالاتر از ۱۴ هزار دلار در هر تن انجام میشود؛ چرا که جریان ورود فلز به ایالات متحده در آستانه زمان مورد انتظار برای اعمال تعرفههای رئیسجمهور ترامپ ادامه دارد. افزایش ورود مس به آمریکا، عملاً حجم فلز در دسترس سایر بازارها را کاهش داده و به محدودترشدن عرضه جهانی منجر شده است.
مس و آلومینیوم در یک مسیر
همزمانی تحولات بازار مس و آلومینیوم نشان میدهد مساله فقط به یک اختلال مقطعی در تولید آلومینا محدود نیست. هر دو فلز در معرض مجموعهای از فشارهای عرضه، سیاستهای تجاری و تغییرات ساختاری در تقاضای جهانی قرار گرفتهاند.
افزایش شدید قیمت این دو فلز صنعتی میتواند هزینه پروژههای برقیسازی و کربنزدایی را نیز افزایش دهد. مس و آلومینیوم از مواد اولیه کلیدی برای توسعه شبکههای برق، زیرساختهای انرژی و فناوریهای مرتبط با گذار انرژی هستند و رشد قیمت آنها مستقیماً هزینه سرمایهگذاری در این حوزهها را تحت تأثیر قرار میدهد.
توماس استروبل، استراتژیست شرکت «یونیکردیت» (UniCredit SpA)، مس و آلومینیوم را از ذینفعان اصلی روند برقیسازی و کربنزدایی میداند. به گفته او، جذابیت سرمایهگذاری در مس عمدتاً از محدودیتهای ساختاری عرضه ناشی میشود، در حالی که آلومینیوم از عواملی همچون کاهش وزن یا سبکسازی، توسعه شبکه و بازیافت بهره میبرد.
این تفاوت در محرکهای بنیادی دو فلز اهمیت زیادی دارد. بازار مس در شرایطی با رشد تقاضای ناشی از برقیسازی روبهروست که توسعه ظرفیتهای جدید معدنی زمانبر است و همین موضوع میتواند محدودیت عرضه را به یک مسئله بلندمدت تبدیل کند. در بازار آلومینیوم نیز اگرچه ظرفیت تولید جهانی بالاست، اما اختلال در زنجیره تأمین انرژی، حملونقل و تولید آلومینا میتواند بهسرعت تعادل بازار را برهم بزند.
هشدار برای بازار جهانی
آنچه در بازار آلومینیوم رخ داده، نمونهای از حساسیت فزاینده بازارهای فلزات صنعتی به اختلالات زنجیره تأمین است. افت ذخایر LME به ۲۵۰ هزار تن، کاهش ۵۰ درصدی تولید آلونورت و هشدار درباره احتمال کسری بیش از ۹۰۰ هزار تن، همگی نشان میدهند که حاشیه امن بازار در برابر شوکهای عرضه کاهش یافته است.
در این میان، صعود همزمان آلومینیوم و مس به سطوح بالا میتواند یک دوگانه مهم ایجاد کند: از یک سو، افزایش قیمت فلزات به نفع تولیدکنندگان و دارندگان موجودی است؛ اما از سوی دیگر، هزینه اجرای پروژههایی را که خود عامل اصلی رشد تقاضای این فلزات هستند، افزایش میدهد.
برای آلومینیوم، مسیر قیمت در کوتاهمدت به بازگشت تولید آلونورت و وضعیت تأمین گاز طبیعی وابسته خواهد بود. بااینحال، سطح پایین ذخایر LME نشان میدهد که حتی بازگشت این پالایشگاه به ظرفیت کامل نیز الزاماً به معنای رفع کامل نگرانیهای بازار نیست.
در بازار مس نیز ورود فلز به آمریکا پیش از اعمال تعرفههای احتمالی میتواند فشار بیشتری بر عرضه خارج از این کشور وارد کند. بنابراین، بازار فلزات صنعتی در شرایطی قرار گرفته که تحولات ژئوپلیتیکی، سیاست تجاری آمریکا، محدودیتهای انرژی و روند بلندمدت برقیسازی همزمان در حال اثرگذاری بر قیمتها هستند.
در چنین فضایی، مس و آلومینیوم صرفاً کالاهای صنعتی نیستند؛ بلکه به شاخصی برای سنجش فشارهای موجود بر زنجیره جهانی انرژی، زیرساخت و گذار سبز تبدیل شدهاند. همانطور که استروبل اشاره میکند، این دو فلز در کنار یکدیگر در معرض برخی از قدرتمندترین روندهای بلندمدت اقتصاد جهانی قرار دارند؛ روندهایی که میتوانند در صورت تداوم محدودیت عرضه، فشار صعودی قیمتها را در سالهای پیشرو نیز حفظ کنند.