به گزارش فولادنیوز، فاطمی عقدا با اشاره به ظرفیتهای معدنی ایران گفت: «ایران دارای ۷ درصد از ذخایر معدنی دنیا و یک درصد از جمعیت جهان است. این شرایط نشاندهنده پتانسیل بسیار بالای کشور در حوزه معادن است، اما برای بهرهمندی از این ظرفیتها، نیازمند تغییر رویکرد در اکتشافات معدنی هستیم. محدود بودن ذخایر سطحی، ما را ناگزیر به توجه به اکتشافات عمیق کرده است و آمارهای جهانی از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۰ نشان میدهد که روند توجه به اکتشافات عمیق در دنیا رو به افزایش است و ما نیز ناچار به پیروی از این مسیر هستیم.»
وی با اشاره به لزوم تغییر رویکرد از پروژهمحوری به مسئلهمحوری گفت: «یکی از الزامات اساسی در سیاستهای سازمان در این دوره، حرکت از پروژهمحوری به مسئلهمحوری است. به این معنا که باید مسائل و مشکلات فراگیر بخش صنایع معدنی را شناسایی کرده و آنها را به مسائل راهبردی و برنامههای ملی تبدیل کنیم. امنیت مواد معدنی و تأمین مواد معدنی راهبردی، کشف ذخایر پنهان و افزایش عمق اکتشاف، از جمله مسائل اصلی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.»
اکتشاف ذخایر پنهان؛ اولویت اصلی
رئیس سازمان زمینشناسی کشور با اشاره به اهمیت اکتشاف ذخایر پنهان گفت: «شناخت سرزمین و شناسایی ظرفیتهای ناشناخته معدنی کشور یک فاصله بسیار مهم است. تاکنون به شرایط پوسته زمین کمتر توجه شده و محدودیتهایی در این زمینه وجود داشته است. برای حرکت به سمت اکتشاف عمیق، باید پوسته زمین را بشناسیم و شرایط آن را به دقت مطالعه کنیم. اثربخشی اکتشاف با هدف اصلی تبدیل فعالیت اکتشافی به کشف اقتصادی و افزایش اثربخشی، نیازمند رویکردی سیستماتیک و مبتنی بر دادههای دقیق است.»
وی ادامه داد: «الزام است با حفظ سرمایههای کشور و جلوگیری از قرار گرفتن برنامههای توسعه در مسیرهای اشتباه، گامهای مؤثری در رشد اقتصاد صنایع معدنی برداریم. هدف از اکتشاف ذخایر پنهان، بهویژه در مناطقی که نشانههایی از کانیزایی نداریم یا نشانهها پراکنده و ضعیف هستند، شناسایی سیستماتیک ذخایر است. رویکرد سیستماتیک به اکتشاف و توجه به فرایندهای زمینشناسی میتواند به گذر از رویکرد نقطهای و حرکت به سمت رویکرد سیستمی کمک کند.»
معماری نسل جدید اکتشاف
فاطمی عقدا با اشاره به معماری نسل جدید اکتشاف گفت: «با تولید دادههای پایه، مدلهای زمینشناسی و مدلهای سیستمهای کانیزایی، میتوانیم هدفگذاری دقیقتری در حوزه اکتشاف داشته باشیم. پنج مسئله راهبردی معدنی و زمینشناسی کشور که مورد توجه سازمان قرار گرفته است، عبارتند از: امنیت مواد معدنی و تأمین مواد معدنی راهبردی، کشف ذخایر پنهان و افزایش عمق اکتشاف، شناخت سرزمین و ظرفیتهای ناشناخته معدنی، افزایش اثربخشی و بهرهوری نظام اکتشاف و کاهش ریسکهای زمینشناسی.»
وی افزود: «رویکرد جدید سازمان در حوزه اکتشاف معدنی شامل تکمیل و بهروزرسانی اطلاعات پایه زمینشناسی، ایجاد مدلهای زمینشناسی در مناطق مناسب برای کشاورز، توسعه برداشتهای ژئوفیزیکی هوایی و زمینی و استفاده از روشهای پیشرفته برای شناسایی ساختارهای زیرسطحی است. ما طی چهار سال، مطالعه پوسته کشور را با تمرکز بر پهنههای دارای پتانسیل، شناسایی اهداف دارای احتمال وجود کانیزایی و استفاده از مدلهای کانساری برای هدفگذاری اکتشافات در دستور کار داریم.»
توسعه سنجش از دور و فناوریهای نوین
رئیس سازمان زمینشناسی کشور با اشاره به توسعه فناوریهای نوین در اکتشاف گفت: «توسعه سنجش از دور و فناوریهای هایپرسپکترال برای شناسایی کانیهای شاخص و زونهای دگرسانی، ایجاد زیرساخت داده یکپارچه برای ذخیره، استانداردسازی، پردازش و اشتراکگذاری اطلاعات اکتشافی، از جمله اقدامات اساسی است. همچنین استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تولید و اولویتبندی اهداف اکتشافی، جزو سیاستهای سال ۱۴۰۵ سازمان است و ایجاد مرکز هوش مصنوعی برای کاهش ریسکهای مطالعاتی و دستیابی به نتایج مؤثرتر در این زمینه، در دستور کار قرار دارد.»
وی ادامه داد: «اهمیت ژئوفیزیک هوایی کاملاً مشخص است. این روش کمک میکند تا برداشتهای دقیقتری با سرعت بالا، کاهش زمان و کاهش چشمگیر هزینههای اکتشاف داشته باشیم. امکان دستیابی به اطلاعات باارزش در مناطق صعبالعبور، برداشت چندلایههای ترافی بهطور همزمان و شناسایی ساختارهای موجود در زیرسطح و کشف کانیسازیهای پنهان، از جمله مزایای این روش
هیوا زارعی: است. نمونهای از کاری که در استان آذربایجان شرقی انجام شده است، نشاندهنده ارزش کاربرد ژئوفیزیک هوایی در این حوزه است. برداشتها با فاصله ۲۵۰ متر انجام شده و افزایش کیفیت دادهها و کاهش فاصله برداشت در این مناطق مشهود است.»
اهداف راهبردی برای تحقق برنامه هفتم توسعه
فاطمی عقدا با اشاره به اهداف راهبردی برای تحقق ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه در حوزه عمق اکتشافات معدنی گفت: «این اهداف شامل تدوین چارچوب ارزیابی وضعیت اکتشافات مواد معدنی راهبردی کشور، بررسی نمونههای اکتشاف عمیق در فناوریهای اکتشافی کشور، بررسی اکتشافات عمیق در کشورهای پیشرو، تدوین چارچوب اکتشاف مبتنی بر رویکرد سیستمهای کانساری، شناسایی و تحلیل چالشها و شکافهای زیرساختی، فناورانه، دادهای، نهادی، حقوقی و سرمایهای، توسعه اکتشاف عمیق و اکتشافات عمیق در کشور، ارزیابی و اولویتبندی فناوریهای نوین اکتشاف است.»
وی افزود: «تدوین چارچوب پیشنهادی و تعیین عمق اکتشاف برای خانواده معدنی راهبردی و ارائه بسته راهکارهای حمایتی، سیاستی، حقوقی، فناورانه و مالی برای توسعه اکتشافات عمیق و نیمهعمیق و نهایتاً تدوین نقشههای اجرایی برای تحقق ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه کشور در حوزه عمق اکتشافات معدنی، از دیگر اهداف این طرح است. این پروژه توسط پژوهشکده علوم زمین در دست انجام است و امیدواریم با تکمیل مطالعات، رویکرد جدیدی در حوزه اکتشاف عمیق داشته باشیم.»
فاطمی عقدا با اشاره به ظرفیتهای معدنی ایران گفت: «ایران دارای ۷ درصد از ذخایر معدنی دنیا و یک درصد از جمعیت جهان است. این شرایط نشاندهنده پتانسیل بسیار بالای کشور در حوزه معادن است، اما برای بهرهمندی از این ظرفیتها، نیازمند تغییر رویکرد در اکتشافات معدنی هستیم. محدود بودن ذخایر سطحی، ما را ناگزیر به توجه به اکتشافات عمیق کرده است و آمارهای جهانی از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۰ نشان میدهد که روند توجه به اکتشافات عمیق در دنیا رو به افزایش است و ما نیز ناچار به پیروی از این مسیر هستیم.»
وی با اشاره به لزوم تغییر رویکرد از پروژهمحوری به مسئلهمحوری گفت: «یکی از الزامات اساسی در سیاستهای سازمان در این دوره، حرکت از پروژهمحوری به مسئلهمحوری است. به این معنا که باید مسائل و مشکلات فراگیر بخش صنایع معدنی را شناسایی کرده و آنها را به مسائل راهبردی و برنامههای ملی تبدیل کنیم. امنیت مواد معدنی و تأمین مواد معدنی راهبردی، کشف ذخایر پنهان و افزایش عمق اکتشاف، از جمله مسائل اصلی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.»
اکتشاف ذخایر پنهان؛ اولویت اصلی
رئیس سازمان زمینشناسی کشور با اشاره به اهمیت اکتشاف ذخایر پنهان گفت: «شناخت سرزمین و شناسایی ظرفیتهای ناشناخته معدنی کشور یک فاصله بسیار مهم است. تاکنون به شرایط پوسته زمین کمتر توجه شده و محدودیتهایی در این زمینه وجود داشته است. برای حرکت به سمت اکتشاف عمیق، باید پوسته زمین را بشناسیم و شرایط آن را به دقت مطالعه کنیم. اثربخشی اکتشاف با هدف اصلی تبدیل فعالیت اکتشافی به کشف اقتصادی و افزایش اثربخشی، نیازمند رویکردی سیستماتیک و مبتنی بر دادههای دقیق است.»
وی ادامه داد: «الزام است با حفظ سرمایههای کشور و جلوگیری از قرار گرفتن برنامههای توسعه در مسیرهای اشتباه، گامهای مؤثری در رشد اقتصاد صنایع معدنی برداریم. هدف از اکتشاف ذخایر پنهان، بهویژه در مناطقی که نشانههایی از کانیزایی نداریم یا نشانهها پراکنده و ضعیف هستند، شناسایی سیستماتیک ذخایر است. رویکرد سیستماتیک به اکتشاف و توجه به فرایندهای زمینشناسی میتواند به گذر از رویکرد نقطهای و حرکت به سمت رویکرد سیستمی کمک کند.»
معماری نسل جدید اکتشاف
فاطمی عقدا با اشاره به معماری نسل جدید اکتشاف گفت: «با تولید دادههای پایه، مدلهای زمینشناسی و مدلهای سیستمهای کانیزایی، میتوانیم هدفگذاری دقیقتری در حوزه اکتشاف داشته باشیم. پنج مسئله راهبردی معدنی و زمینشناسی کشور که مورد توجه سازمان قرار گرفته است، عبارتند از: امنیت مواد معدنی و تأمین مواد معدنی راهبردی، کشف ذخایر پنهان و افزایش عمق اکتشاف، شناخت سرزمین و ظرفیتهای ناشناخته معدنی، افزایش اثربخشی و بهرهوری نظام اکتشاف و کاهش ریسکهای زمینشناسی.»
وی افزود: «رویکرد جدید سازمان در حوزه اکتشاف معدنی شامل تکمیل و بهروزرسانی اطلاعات پایه زمینشناسی، ایجاد مدلهای زمینشناسی در مناطق مناسب برای کشاورز، توسعه برداشتهای ژئوفیزیکی هوایی و زمینی و استفاده از روشهای پیشرفته برای شناسایی ساختارهای زیرسطحی است. ما طی چهار سال، مطالعه پوسته کشور را با تمرکز بر پهنههای دارای پتانسیل، شناسایی اهداف دارای احتمال وجود کانیزایی و استفاده از مدلهای کانساری برای هدفگذاری اکتشافات در دستور کار داریم.»
توسعه سنجش از دور و فناوریهای نوین
رئیس سازمان زمینشناسی کشور با اشاره به توسعه فناوریهای نوین در اکتشاف گفت: «توسعه سنجش از دور و فناوریهای هایپرسپکترال برای شناسایی کانیهای شاخص و زونهای دگرسانی، ایجاد زیرساخت داده یکپارچه برای ذخیره، استانداردسازی، پردازش و اشتراکگذاری اطلاعات اکتشافی، از جمله اقدامات اساسی است. همچنین استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تولید و اولویتبندی اهداف اکتشافی، جزو سیاستهای سال ۱۴۰۵ سازمان است و ایجاد مرکز هوش مصنوعی برای کاهش ریسکهای مطالعاتی و دستیابی به نتایج مؤثرتر در این زمینه، در دستور کار قرار دارد.»
وی ادامه داد: «اهمیت ژئوفیزیک هوایی کاملاً مشخص است. این روش کمک میکند تا برداشتهای دقیقتری با سرعت بالا، کاهش زمان و کاهش چشمگیر هزینههای اکتشاف داشته باشیم. امکان دستیابی به اطلاعات باارزش در مناطق صعبالعبور، برداشت چندلایههای ترافی بهطور همزمان و شناسایی ساختارهای موجود در زیرسطح و کشف کانیسازیهای پنهان، از جمله مزایای این روش
هیوا زارعی: است. نمونهای از کاری که در استان آذربایجان شرقی انجام شده است، نشاندهنده ارزش کاربرد ژئوفیزیک هوایی در این حوزه است. برداشتها با فاصله ۲۵۰ متر انجام شده و افزایش کیفیت دادهها و کاهش فاصله برداشت در این مناطق مشهود است.»
اهداف راهبردی برای تحقق برنامه هفتم توسعه
فاطمی عقدا با اشاره به اهداف راهبردی برای تحقق ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه در حوزه عمق اکتشافات معدنی گفت: «این اهداف شامل تدوین چارچوب ارزیابی وضعیت اکتشافات مواد معدنی راهبردی کشور، بررسی نمونههای اکتشاف عمیق در فناوریهای اکتشافی کشور، بررسی اکتشافات عمیق در کشورهای پیشرو، تدوین چارچوب اکتشاف مبتنی بر رویکرد سیستمهای کانساری، شناسایی و تحلیل چالشها و شکافهای زیرساختی، فناورانه، دادهای، نهادی، حقوقی و سرمایهای، توسعه اکتشاف عمیق و اکتشافات عمیق در کشور، ارزیابی و اولویتبندی فناوریهای نوین اکتشاف است.»
وی افزود: «تدوین چارچوب پیشنهادی و تعیین عمق اکتشاف برای خانواده معدنی راهبردی و ارائه بسته راهکارهای حمایتی، سیاستی، حقوقی، فناورانه و مالی برای توسعه اکتشافات عمیق و نیمهعمیق و نهایتاً تدوین نقشههای اجرایی برای تحقق ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه کشور در حوزه عمق اکتشافات معدنی، از دیگر اهداف این طرح است. این پروژه توسط پژوهشکده علوم زمین در دست انجام است و امیدواریم با تکمیل مطالعات، رویکرد جدیدی در حوزه اکتشاف عمیق داشته باشیم.»
دیدگاهتان را بنویسید