بازار فولاد زیر سایه نفت و ارز قرار گرفت / سنگ آهن در مسیر صعود؛ بازار داخلی در آستانه رکود
بازار فولاد در هفته گذشته تحت تأثیر رشد نرخ ارز، افزایش بهای انرژی و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیکی در مسیر افزایشی قرار گرفت. این روند همزمان با تقویت قیمت سنگ آهن و قراضه در بازار جهانی، در ایران رشد ۸ تا ۱۲ درصدی قیمت محصولات فولادی را رقم زد، هرچند محدودیت تقاضا همچنان مهمترین مانع تداوم این صعود است.
به گزارش فولاد نیوز، بازار جهانی فولاد در هفته گذشته در شرایطی نسبتاً باثبات اما متمایل به افزایش قیمتها قرار داشت بهگونهای که رشد قیمت سنگ آهن، قراضه و برخی محصولات فولادی در کنار افزایش بهای نفت، نشان میدهد هزینه تولید و حملونقل همچنان اجازه کاهش معنادار قیمتها را نمیدهد.
در بازار داخلی ایران نیز افزایش نرخ ارز بهعنوان مهمترین محرک قیمتی، موجب رشد ۸ تا ۱۲ درصدی قیمت محصولات فولادی شده است. هرچند محدودیت تقاضا، سیاستهای پولی انقباضی و تحریمها میتواند مانع تداوم این روند شود.
رشد قیمت سنگ آهن در سایه نگرانی از عرضه و افزایش هزینه حمل
در بازار واردات سنگ آهن چین، قیمت سنگ آهن با خلوص ۶۱ درصد از ۹۷.۷۵ دلار به ۹۹.۴ دلار به ازای هر تن CFR چین افزایش یافت. این رشد در شرایطی اتفاق افتاده که بازار معاملات آتی سنگ آهن تحت تأثیر تداوم ابهامات ژئوپلیتیکی با نوسانات قابل توجهی همراه بوده است.
افزایش هزینه سوخت و حملونقل دریایی نیز به نگرانیهای بازار فیزیکی افزوده است. در چنین شرایطی، فعالان بازار علاوه بر رصد تقاضای چین، نسبت به چشمانداز عرضه سنگ آهن و احتمال ایجاد محدودیتهای عرضه در آینده حساستر شدهاند.
نکته مهم آن است که افزایش قیمت سنگ آهن در شرایطی رخ داده که حاشیه سود فولادسازان همچنان محدود است. بااینحال نبود نشانههای جدی از کاهش قیمت ماده اولیه باعث شده کاهش قابلتوجه قیمت فولاد نیز دشوار باشد. بهبیاندیگر سنگ آهن در شرایط فعلی به یکی از عوامل مهم ایجاد کف قیمتی برای محصولات فولادی تبدیل شده است.
بازار قراضه ترکیه نشانهای از تداوم فشار صعودی بر مواد اولیه
بازار قراضه نیز هفته گذشته روندی صعودی داشت. قیمت قراضه سنگین ۲۰-۸۰ در بازار وارداتی ترکیه با ۵ دلار افزایش به ۳۸۰ دلار به ازای هر تن CFR رسید. افزایش قیمت قراضه در ترکیه تا حد زیادی با تحولات بازار محصولات نهایی بهویژه میلگرد ارتباط دارد. رشد قیمتهای پیشنهادی فروش میلگرد باعث شده بخشی از فعالان بازار انتظار داشته باشند قیمت قراضه در کوتاهمدت همچنان ظرفیت افزایش داشته باشد.
در بازار صادراتی ژاپن نیز قراضه سنگین کلاس ۲ با افزایش ۱۰ دلاری به ۳۱۲ دلار در هر تن فوب رسید. در مقابل قراضه وارداتی شرق آسیا با یک دلار کاهش ۳۷۰ دلار در هر تن CFR معامله شد. این تفاوت در روند بازارهای مختلف نشان میدهد که تحولات قراضه همچنان بیش از آنکه تابع یک روند جهانی یکپارچه باشد، تحت تأثیر شرایط منطقهای عرضه و تقاضا قرار دارد.
ثبات در بازار صادراتی بیلت در برابر رشد قیمت در چین
بازار جهانی بیلت در هفته گذشته عمدتاً باثبات بود. متوسط قیمت بیلت صادراتی دریای سیاه در محدوده ۴۶۵ دلار در هر تن فوب باقی ماند و در ترکیه نیز قیمت بیلت وارداتی حدود ۵۰۰ دلار در هر تن CFR شنیده شد.
در جنوب شرق آسیا نیز بیلت وارداتی در محدوده ۴۸۴ دلار در هر تن CFR قرار داشت. در مقابل بازار داخلی چین تحرک بیشتری نشان داد و قیمت بیلت با ۶ دلار افزایش به ۴۴۸ در دلار هر تن درب کارخانه رسید.
این وضعیت را میتوان نشانهای از مقاومت بازار مواد اولیه و نیمهنهایی در برابر فشارهای کاهشی دانست. درحالیکه فولادسازان همچنان با حاشیه سود محدود مواجه هستند، رشد سنگ آهن و قراضه اجازه نمیدهد قیمت بیلت و محصولات نهایی بهسادگی وارد یک روند نزولی پایدار شوند.
افزایش قیمت میلگرد در بازارهای صادراتی، از ترکیه تا چین
در بازار مقاطع نیز قیمت میلگرد صادراتی ترکیه با ۵ دلار افزایش به ۵۹۵ دلار هر تن فوب رسید. قیمت میلگرد در بازار داخلی ترکیه نیز ۱۳ دلار رشد کرد و به حدود ۶۱۰ دلار به ازای هر تن درب کارخانه رسید.
در چین نیز میلگرد صادراتی با ۸ دلار افزایش به ۴۹۶ دلار در هر تن فوب ثبت شد. در مقابل بازارهای اروپا و آمریکا ثبات بیشتری داشتند بهطوریکه میلگرد در بازار داخلی اروپا ۶۶۵ یورو هر تن درب کارخانه و در بازار داخلی آمریکا ۹۳۰ دلار هر شورت تن باقی ماند.
ترکیب این دادهها نشان میدهد که بازارهای آسیایی و بهخصوص ترکیه در هفته گذشته تحرک بیشتری نسبت به بازارهای غربی داشتهاند. افزایش قیمت مواد اولیه در کنار تلاش تولیدکنندگان برای حفظ حاشیه سود، مهمترین عامل حمایت از قیمت میلگرد بوده است.
رشد قیمت ورق گرم در آسیا و اروپا، ثبات در دریای سیاه
بازار ورق گرم نیز هفته گذشته عمدتاً در مسیر افزایشی حرکت کرد. شاخص ورق گرم صادراتی چین با ۵ دلار افزایش به ۵۰۹ دلار در هر تن فوب رسید. در جنوب شرق آسیا نیز قیمت ورق گرم وارداتی از ۵۲۸ دلار به ۵۳۲ دلار در هر تن CFR افزایش یافت.
در بازار داخلی اروپا قیمت ورق گرم ۱۰ یورو رشد کرد و به ۷۳۰ یورو در هر تن درب کارخانه رسید. بازار آمریکا نیز افزایش ۵ دلاری را تجربه کرد و قیمت ورق گرم به ۱۲۰۵ دلار در هر شورت تن رسید.
در مقابل ورق گرم صادراتی دریای سیاه همچنان در سطح ۵۲۵ دلار هر تن فوب ثابت ماند. بنابراین اگرچه رشد قیمت در برخی بازارهای اصلی مشاهده میشود، اما هنوز نمیتوان از یک موج صعودی فراگیر در بازار جهانی ورق سخن گفت.
بازار ایران: نرخ ارز به موتور اصلی افزایش قیمتها تبدیل شد
در بازار داخلی ایران مهمترین عامل تحولات هفته گذشته نرخ ارز بود. افزایش نرخ ارز در کنار تأخیر در برخی عرضهها موجب شد قیمت محصولات فولادی در بخشهای مختلف افزایش یابد.
در بازار بیلت افزایش نرخ ارز روند قیمتها را صعودی کرد. در بازار مقاطع نیز همین عامل قیمت میلگرد را بالا برد. تیرآهن نیز علاوه بر تأثیرپذیری از نرخ ارز از تحریک تقاضا ناشی از رشد قیمتها اثر گرفت.
در بازار ورق گرم، قیمت ورق سیاه دو میلیمتر رول در مبارکه از یک میلیون و ۱۸۰ هزار ریال در روز شنبه به یک میلیون و ۲۱۰ هزار ریال در روز سهشنبه رسید. به تعویق افتادن عرضه مبارکه در کنار افزایش نرخ ارز دو عامل اصلی این رشد عنوان شدهاند.
در مورد محصولات اکسین نیز افزایش نرخ ارز ابتدا قیمت تختال و سپس قیمت ورق را تحت تأثیر قرار داد. بازار ورق سرد نیز هم از رشد قیمت ورق گرم و هم از افزایش نرخ ارز تأثیر گرفت. ورق گالوانیزه نیز بهدنبال رشد قیمت ورق گرم و سرد و افزایش نرخ ارز، مسیر صعودی را طی کرد.
نفت و تنگه هرمز؛ متغیرهایی که هزینه تولید و حملونقل را همزمان تحت تأثیر قرار میدهد
یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر چشمانداز بازار جهانی، تحولات مرتبط با نفت و تنگه هرمز است. قیمت نفت در هفته گذشته از حدود ۸۹ دلار به نزدیک ۹۲ دلار رسید و همین افزایش نگرانی درباره هزینههای انرژی و حملونقل دریایی را افزایش داده است.
اهمیت این موضوع برای بازار فولاد تنها به افزایش هزینه حمل مواد اولیه محدود نمیشود. کشورهای حوزه خلیج فارس از مهمترین صادرکنندگان انرژی جهان هستند و درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز، نقش مهمی در مصرف و سرمایهگذاری این کشورها دارد. کاهش صادرات انرژی میتواند در ادامه به کاهش درآمد، افت واردات و کاهش فعالیت اقتصادی در این کشورها منجر شود.
در چنین شرایطی اثرگذاری بحران از بازار انرژی به زنجیرهای از صنایع و اقتصادهای وابسته منتقل خواهد شد. کاهش واردات کشورهای منطقه میتواند بر کشورهایی که کالا و خدمات خود را به این بازارها صادر میکنند نیز اثر منفی بگذارد و در صورت تداوم دامنه آن از یک بحران منطقهای فراتر رود.
از این منظر تنگه هرمز برای بازار فولاد تنها یک موضوع ژئوپلیتیکی نیست بلکه متغیری است که میتواند همزمان هزینه انرژی، حملونقل، تجارت و در نهایت قیمت تمامشده محصولات فولادی را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا با وجود نگرانی از رکود، سنگ آهن همچنان حمایت میشود؟
در شرایط معمول کاهش چشمانداز تقاضای فولاد باید به فشار نزولی بر قیمت سنگ آهن منجر شود. اما وضعیت فعلی پیچیدهتر است. از یک سو حاشیه سود فولادسازان محدود شده و نگرانی درباره تقاضا وجود دارد، از سوی دیگر هزینه انرژی و حملونقل افزایش یافته و نگرانی درباره عرضه سنگ آهن نیز همچنان پابرجاست.
به همین دلیل حتی اگر تقاضای فولاد با قدرت زیادی رشد نکند، کاهش قیمت سنگ آهن نیز الزاماً اتفاق نخواهد افتاد. در هفته گذشته همین معادله خود را نشان داد و سنگ آهن از محدوده ۹۷.۷۵ دلار به بالای ۹۹ دلار رسید درحالیکه بیلت دریای سیاه در ۴۶۵ دلار ثابت ماند.
این شرایط نشان میدهد که در کوتاهمدت، بازار بیشتر در حال جستوجوی یک کف قیمتی جدید است تا آغاز یک روند نزولی عمیق.
بازار داخلی: رشد ۸ تا ۱۲ درصدی قیمتها در برابر تقاضای محدود
در بازار داخلی ایران رشد قیمتها طی هفته گذشته واکنشی سریع به افزایش نرخ ارز و شوکهای سیاسی بود. قیمت محصولات فولادی بهطور متوسط ۸ تا ۱۲ درصد افزایش یافت که بخشی از این رشد را میتوان واکنش بازار به سرکوب قیمتی ماههای نخست سال دانست.
بااینحال افزایش قیمت لزوماً به معنای رونق بازار نیست. در چنین شرایطی موجودیهایی که پیشتر با قیمت پایینتر خریداری شدهاند، میتوانند در کوتاهمدت از شدت تقاضای جدید بکاهند. خریداران نیز در مواجهه با قیمتهای بالاتر ممکن است خریدهای خود را به تعویق بیندازند.
از همین رو احتمال آرامتر شدن بازار در هفته پیش رو وجود دارد اما نکته مهم این است که در شرایط فعلی، متغیر اصلی تعیینکننده قیمتها لزوماً عرضه و تقاضای واقعی نیست، بلکه ریسکهای سیاسی و نرخ ارز نقش پررنگتری پیدا کردهاند.
سیاست پولی و تحریم: دو ترمز در برابر تداوم رونق بازار فولاد
در کنار عوامل ارزی و سیاسی، تشدید سیاستهای انقباضی بانک مرکزی میتواند بهعنوان عاملی رکودی بر بازار عمل کند. از سوی دیگر افزایش قیمت میلگرد و برطرف شدن برخی مشکلات مربوط به برق و گاز میتواند تقاضای شمش و اسلب را از سوی تولیدکنندگان محصولات نهایی افزایش دهد.
بااینحال تقاضای محدود ناشی از شرایط اقتصادی و تحریمها اجازه نمیدهد بازار فولاد بهسادگی وارد یک دوره رونق پایدار شود. تشدید محدودیتهای مالی و بانکی نیز میتواند هزینه مبادلات و تجارت را افزایش دهد و بر فعالیت صادرکنندگان و واردکنندگان اثر بگذارد.
بنابراین بازار داخلی در یک دوگانه مهم قرار گرفته است: از یک سو افزایش نرخ ارز و هزینههای تولید، قیمتها را بالا میبرد و از سوی دیگر همین افزایش قیمت میتواند قدرت خرید و تقاضا را کاهش داده و رکود را عمیقتر کند.
چشمانداز: بازار در انتظار سیاست، نه صرفاً عرضه و تقاضا
مجموع تحولات هفته گذشته نشان میدهد بازار جهانی فولاد همچنان از سوی مواد اولیه حمایت میشود. نفت از ۸۹ دلار به نزدیک ۹۲ دلار رسیده، سنگ آهن از ۹۷.۷۵ دلار به بالای ۹۹ دلار افزایش یافته، قراضه ترکیه به ۳۸۰ دلار رسیده و میلگرد صادراتی ترکیه نیز از ۵۹۰ به ۵۹۵ دلار فوب افزایش داشته است.
در مقابل شمش و اسلب دریای سیاه هر دو در محدوده ۴۶۵ و ۴۷۰ دلار ثابت ماندهاند و ورق گرم دریای سیاه نیز در ۵۲۵ دلار بدون تغییر باقی مانده است. این ترکیب نشان میدهد بازار جهانی هنوز با یک روند صعودی قدرتمند و فراگیر مواجه نیست، اما فعلاً نشانهای جدی از ریزش قیمتها نیز مشاهده نمیشود.
در ایران شرایط متفاوت است. رشد نرخ ارز توانسته قیمت فولاد را در مدت کوتاهی بالا ببرد، اما ادامه این روند با محدودیت تقاضا مواجه خواهد شد. ازاینرو احتمال دارد بازار در هفته پیش رو پس از جهش قیمتی اخیر وارد مرحلهای از آرامش و تثبیت شود.
بااینحال متغیر اصلی همچنان سیاست خواهد بود. اگر فشارهای سیاسی و ارزی ادامه یابد، بازار فولاد میتواند با قیمتهای بالاتری مواجه شود اما اگر شوک ارزی فروکش کند، محدودیت تقاضا و سیاستهای انقباضی میتواند رشد قیمتها را متوقف کند.
بهعبارتدیگر بازار فولاد ایران در مقطع فعلی بیش از آنکه در حال کشف قیمت بر مبنای عرضه و تقاضا باشد، در حال قیمتگذاری ریسکهای سیاسی و ارزی است که این شرایط هم ظرفیت افزایش قیمت را ایجاد میکند و همزمان خطر عمیقتر شدن رکود را افزایش میدهد.
منبع: معدن نامه