CBAM اروپایی: نحوه عملکرد مکانیسم تنظیم مرز کربن اروپا در سال ۲۰۲۶
از اول ژانویه، واردکنندگان کالاهای خاص هزینههای مالی انتشار CO2 را متحمل خواهند شد.
به گزارش فولاد نیوز، از اول ژانویه ۲۰۲۶، مکانیسم تنظیم مرز کربن اروپا (CBAM) به طور کامل عملیاتی خواهد شد. واردکنندگان کالاها در بخشهای تحت پوشش این مکانیسم باید گواهینامههای مناسب برای انتشار گازهای گلخانهای را خریداری کنند و هزینه کربن مشابه هزینههای متحمل شده توسط تولیدکنندگان اروپایی را بپردازند.
بخشهای تحت پوشش CBAM به شرح زیر است:
- سیمان،
- آلومینیوم،
- کودها،
- فلزات آهنی،
- هیدروژن،
- برق.
سادهسازی به علاوه تقویت
امسال، اتحادیه اروپا قوانین ساده جدیدی را برای کاهش بار نظارتی بر مشاغل تصویب کرد. این تغییرات به شرح زیر است:
- حداقل آستانه وزنی ۵۰ تن، که ۹۰ درصد واردکنندگان (عمدتاً شرکتهای کوچک و متوسط و افراد) را از مالیات CBAM معاف میکند،
- سادهسازی مجوز اظهارکنندگان، محاسبه میزان انتشار گازهای گلخانهای، الزامات گزارشدهی و رعایت تعهدات مالی، تقویت استراتژی ضد دور زدن.
در همان زمان، در دسامبر ۲۰۲۵، اتحادیه اروپا با افزودن طیف گستردهای از کالاهای صنعتی برای پردازش بیشتر در زنجیره ارزش، CBAM را تقویت کرد. این کالاها عمدتاً کالاهایی با محتوای بالای فولاد و آلومینیوم (به طور متوسط ۷۹ درصد) هستند. در مجموع، ۱۸۰ قلم کالای جدید وجود دارد؛ محصولات آهن و فولاد (به عنوان مثال، لولهها، فولاد سازهای، مصالح راهآهن، پیچها)، فهرست مشخصی از ماشینآلات و تجهیزات صنعتی و لوازم خانگی. بسته جدید اعلام شده توسط کمیسیون اروپا همچنین اجرای قانون را تقویت میکند، نقاط ضعف برای دور زدن قانون را از بین میبرد و غیره.
روش محاسبه انتشار گازهای گلخانهای جاسازی شده برای برق نیز تغییر کرده است. مقادیر پیشفرض برای این دسته بر اساس ضریب انتشاری محاسبه خواهد شد که شدت انتشار را برای همه منابع در کشورهای صادرکننده، نه فقط سوختهای فسیلی، همانطور که در حال حاضر رایج است، منعکس میکند. این امر تعهدات CBAM را کاهش میدهد. علاوه بر این، شرایط اعلام انتشار واقعی برق سادهتر خواهد شد.
آنچه لازم است
واردکنندگان اتحادیه اروپا یا نمایندگان گمرکی آنها که کالاهای CBAM با وزن بیش از 50 تن را به اتحادیه اروپا وارد میکنند، باید طبق این مکانیسم برای وضعیت اظهارکننده مجاز درخواست دهند (مهلت: 31 مارس 2026).
گواهینامههای CBAM باید از مقامات ملی کشور خریداری شوند.
قیمت گواهیها بر اساس قیمت حراج سهمیههای ETS اتحادیه اروپا محاسبه میشود. این مبلغ به صورت یورو/تن انتشار CO2 بیان میشود، به عنوان میانگین ارزش برای یک چهارم در سال 2026 و میانگین ارزش برای یک هفته از سال 2027.
واردکنندگان اتحادیه اروپا میزان انتشار موجود در واردات خود را اعلام کرده و هر سال تعداد گواهیهای مربوطه را برمیگردانند.
اگر واردکنندگان بتوانند ثابت کنند که قیمت کربن قبلاً در طول تولید کالاهای وارداتی پرداخت شده است، مبلغ مربوطه قابل کسر است.
معیارهای CBAM
معیارهای CBAM در سال 2026 پس از اصلاح معیارهای ETS اروپا در دسترس خواهند بود.
کمیسیون اروپا مقادیر مرجع استانداردی را تعیین خواهد کرد که منعکسکننده فرآیند تولید معمول برای هر محصول تحت پوشش این مکانیسم است. دادههای تأمینکننده تأیید شده را میتوان برای نشان دادن فرآیندهای تولید مختلف استفاده کرد که ممکن است منجر به اعمال معیارهای مختلف شود. در نهایت، این معیارها میزان سهمیههای رایگانی را که یک تولیدکننده در صورت تولید محصول در اتحادیه اروپا دریافت میکرد، منعکس میکنند.
قوانین محاسبه انتشار گازهای گلخانهای جاسازی شده برای واردات، کمی متفاوت از قوانین اعمال شده در دوره گذار خواهد بود.
مهلتهای ارسال اظهارنامه
از 31 مه 2027، اظهارکنندگان مجاز باید تا 31 مه هر سال، اظهارنامه CBAM مربوط به سال تقویمی قبل را به مرجع ذیصلاح ارائه دهند.
اظهارکنندگان همچنین باید تا اول جولای هر سال تعداد مشخصی گواهی CBAM را به مرجع ذیصلاح ارائه دهند. این تعداد به میزان انتشار گازهای گلخانهای (میزان به ازای هر محصول وارداتی) بستگی دارد.
ادغام در TARIC
از اول ژانویه 2026، کدهای خاص سند TARIC (گواهینامههای جدید نوع Y) باید در اظهارنامه گمرکی برای کالاهای CBAM اعلام شوند. به عنوان مثال، Y128 کد شماره حساب CBAM است، Y135 و Y136 به ترتیب برای کالاهای جابجا شده یا مورد استفاده در فعالیتهای نظامی و برای تولید برق/هیدروژن استثنا هستند. کد Y137 قانون De Minimis – آستانه حداقل – را پوشش میدهد (در مورد برق و هیدروژن اعمال نمیشود). Y238 به این معنی است که درخواست برای شناسایی به عنوان اظهارکننده CBAM قبل از 31 مارس 2026 ارائه شده است.
جریمههای عدم رعایت
مجازاتهای خاصی برای عدم رعایت این مکانیسم در نظر گرفته شده است. در صورت مغایرت دادهها، به ازای هر تن CO2 اعلام نشده، مبلغ ۱۰۰ یورو جریمه دریافت خواهد شد. مقامات ملی ممکن است جریمههای اداری اعمال کرده و با هزینه واردکننده، ممیزی شخص ثالث را الزامی کنند. همچنین، برای تخلفات مکرر/سیستماتیک، لغو وضعیت اظهارکننده CBAM پیشبینی شده است.