مصرف فولاد در ترکیه: روند صعودی

به گزارش فولاد نیوز، طبق اعلام انجمن تولیدکنندگان فولاد ترکیه (TCUD)، تقاضای داخلی برای فولاد در ژانویه تا اکتبر 2025 با 2.6 درصد افزایش به 32.2 میلیون تن رسید. این افزایش هم به دلیل رشد تولید داخلی (1.2 درصد – به 31.3 میلیون تن) و هم به دلیل واردات (13.8 درصد – به 15.6 میلیون تن) بوده است.

این روند صعودی نشان‌دهنده وضعیت مطلوب اقتصاد کلان است. تولید ناخالص داخلی واقعی ترکیه در سه ماهه اول 2.3 درصد و در سه ماهه دوم 4.8 درصد رشد داشته است. بسیار مهم است که این رشد پایدار باشد. اقتصاد ترکیه برای 20 فصل متوالی رکود را تجربه نکرده است. بر این اساس، مصرف‌کنندگان اصلی فولاد کاملاً مطمئن هستند.

تأثیر اقتصاد کلان

محرک اصلی را می‌توان کاهش قابل توجه ارزش لیر ترکیه دانست که از سال 2021 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.

از یک سو، این امر رقابت‌پذیری صادرکنندگان ترکیه، به ویژه تولیدکنندگان خودرو، که مصرف‌کنندگان اصلی فولاد تخت نورد هستند را افزایش داده است، زیرا هزینه‌های آنها به دلار کاهش یافته است. صادرات همچنین برای صنعت ساخت و ساز ترکیه، که مصرف‌کننده اصلی فولاد نورد بلند است، از اهمیت بالایی برخوردار است.

از سوی دیگر، کاهش ارزش لیر و تورم بالای مرتبط با آن، خانوارهای ترکیه‌ای را مجبور می‌کند تا خرید خودرو، خانه و آپارتمان جدید را به عنوان سرمایه‌گذاری برای محافظت از پس‌انداز خود در نظر بگیرند.

این رویکرد امسال پس از صدور فرمانی از سوی رجب اردوغان، رئیس‌جمهور، در 9 ژوئیه مبنی بر افزایش نرخ مالیات بر درآمد سپرده‌های کوتاه‌مدت (تا 6 ماه) از 15 به 17.5 درصد و سپرده‌های تا یک سال از 12 به 15 درصد، به ویژه جذاب شده است. مالیات بر درآمد حاصل از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک نیز از 15 به 17.5 درصد افزایش یافت، به جز صندوق‌های املاک و مستغلات بلندمدت.

به این ترتیب، مقامات شهروندان را تشویق می‌کنند که به جای نگه‌داشتن پول در حساب‌های بانکی، آن را خرج کنند. علاوه بر این، خانوارها با وجود کاهش ارزش پول، قدرت خرید بالایی را حفظ می‌کنند.

این امر با افزایش 30 درصدی حداقل دستمزد به 22104 پوند در اول ژانویه تسهیل شد. در نتیجه، سهم دستمزد کارگران در ارزش افزوده ناخالص با قیمت‌های فعلی در سه ماهه اول 43.7 درصد بود، در حالی که طبق گزارش موسسه آمار ترکیه (TUIK) این رقم در سال 2024، 41.7 درصد بود.

بر این اساس، مصرف نهایی خانوار در سه ماهه اول 3.9 درصد و در سه ماهه دوم 2 درصد افزایش یافت. دولت همچنین شروع به افزایش هزینه‌ها کرد. هزینه‌های نهایی مصرف آن 1.6 درصد و 1.2 درصد افزایش یافت. همه اینها بر شاخص‌های به‌دست‌آمده توسط صنایع مصرف‌کننده فولاد تأثیر گذاشت.

وضعیت بازار

طبق گزارش انجمن تولیدکنندگان خودرو ترکیه (OSD)، تولید خودروهای سواری و تجاری در ژانویه تا اکتبر 3.6 درصد افزایش یافت و به 1.163 میلیون دستگاه رسید. فروش داخلی با سرعت بیشتری، 9.6 درصد – به 1.079 میلیون دستگاه – افزایش یافت که نشان‌دهنده تقاضای قوی است. به لطف توافق تجاری با اتحادیه اروپا که خودروهای جدید ترکیه را از عوارض واردات معاف می‌کند، فروش خارجی با ۴.۷ درصد افزایش به ۸۶۴,۸۰۰ دستگاه رسید.

در این میان، افت شدید عملکرد ماشین‌آلات کشاورزی به ویژه قابل توجه است. تولید تراکتور در ژانویه تا اکتبر ۴۰ درصد کاهش یافت و به ۲۳۵۹۰ دستگاه رسید. این به دلیل مشکلات بخش کشاورزی است. طبق پیش‌بینی وزارت کشاورزی و جنگلداری ترکیه، در سال ۲۰۲۵، تولید غلات ۱۲.۴ درصد کاهش خواهد یافت و به ۳۴.۲ میلیون تن، سبزیجات ۰.۸ درصد کاهش خواهد یافت و به ۳۳.۳ میلیون تن و میوه‌ها ۳۰.۴ درصد کاهش خواهند یافت و به ۱۹.۸ میلیون تن خواهند رسید.

وضعیت در بخش لوازم خانگی، یکی دیگر از مصرف‌کنندگان عمده ورق فولادی، کاملاً مساعد نیست. طبق گزارش انجمن صنعت TURKBESD، تولید و صادرات در ژانویه تا اکتبر ۹ درصد کاهش یافته است، در حالی که فروش داخلی ۵ درصد کاهش یافته است.

در همین زمان، صادرات در ماه اکتبر نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد کاهش یافت و به ۲ میلیون واحد رسید. تولید در ماه اکتبر با وجود افزایش ۸ درصدی فروش داخلی به ۸۳۶۰۰۰ واحد، ۹ درصد کاهش یافت و به ۲.۵۴ میلیون واحد رسید. این نشان دهنده موجودی بالای انباشته شده توسط تولیدکنندگان در طول سال است و وابستگی قابل توجه این صنعت به بازارهای خارجی را برجسته می‌کند.

بخش صادرات نیز برای بخش ساخت و ساز، که مصرف کننده اصلی محصولات نورد با طول بلند است، بسیار مهم است. ترکیه جزو ۱۰ کشور برتر صادرکننده خدمات ساختمانی است. طبق اعلام وزارت تجارت، در ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵، شرکت‌های ترکیه‌ای پروژه‌های خارجی به ارزش ۹.۲ میلیارد دلار اجرا کردند.

آنها هنگام انجام کار، سعی می‌کنند تا حد امکان از فولاد ترکیه استفاده کنند. به عنوان مثال، شرکت دوغوش گروبو از لوله‌های فولادی ساخت ترکیه برای ساخت یک پل کابلی ۳ کیلومتری بر روی رودخانه دنیپر در کرمنچوک، اوکراین استفاده کرد.

تقاضای داخلی نیز باعث رشد بخش ساخت و ساز شد. طبق اعلام انجمن پیمانکاران ترکیه (TMB)، در ژانویه تا سپتامبر، فروش مسکن توسط توسعه‌دهندگان ۱۹.۲ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت و به ۱.۱۲۹ میلیون واحد رسید. در همین زمان، در نیمه اول سال، مساحت مسکن‌های به بهره‌برداری رسیده ۳۰.۲ درصد افزایش یافت و به ۵۸.۴۵ میلیون متر مربع رسید.

ساخت و ساز صنعتی در درجه اول به دلیل بخش انرژی رشد کرد. و در اینجا، از نظر مصرف فولاد، انرژی باد مهمترین است. در نیمه اول سال ۲۰۲۵، مزارع بادی جدید با ظرفیت کل ۵۹۳ مگاوات در ترکیه به بهره‌برداری رسیدند. این رقم ۳۸ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است.

به طور کلی، جایگاه پایدار این صنعت شایان ذکر است. آوریل تا ژوئن ۲۰۲۵ یازدهمین سه ماهه متوالی با رشد مثبت در حجم ساخت و ساز بود. این رشد پس از زلزله‌های ویرانگر فوریه ۲۰۲۳ آغاز شد که نیاز به بازسازی تعداد زیادی از ساختمان‌ها، منازل مسکونی و تأسیسات زیرساختی داشت.

چشم‌انداز تقاضای فولاد

مصرف فولاد در ترکیه پس از کاهش در سال ۲۰۲۲ همچنان در حال بهبود است. با این حال، سرعت آن تا حدودی کند شده است و مطمئناً تکرار نتیجه رکورد سال ۲۰۲۱ در سال جاری امکان‌پذیر نخواهد بود. در عین حال، پیش‌بینی‌ها برای صنایع اصلی مصرف‌کننده فولاد، دلیلی برای انتظار ادامه روند صعودی در سال ۲۰۲۶ ارائه می‌دهد.

از آنجایی که صنعت خودروسازی ترکیه به شدت صادرات‌محور است، تقاضای داخلی تا حد زیادی از طریق واردات تأمین می‌شد. در ژانویه تا اکتبر، این صنعت با رشد ۱۱.۸ درصدی به ۷۶۴,۷۰۰ دستگاه رسید. مقاصد اصلی همچنان روسیه، چین و ایالات متحده بودند. این علیرغم تعرفه ۴۰ درصدی واردات بر خودروهای چینی است که از ۷ ژوئیه ۲۰۲۴ اعمال می‌شود.

با این حال، اوضاع به زودی تغییر خواهد کرد. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، با فرمان شماره ۱۰۴۳۶، عوارض واردات بر خودروهای کشورهای غیر اتحادیه اروپا را اعمال کرد. برای خودروهای بنزینی و دیزلی، این عوارض ۲۵ درصد است، اما کمتر از ۶۰۰۰ دلار نیست؛ برای خودروهای هیبریدی و برقی، ۳۰ درصد است، اما به ترتیب کمتر از ۷۰۰۰ و ۸۰۰۰ دلار نیست.

این تعرفه‌ها از ۲۲ نوامبر اعمال شدند. با توجه به اینکه میانگین قیمت فروش یک خودرو در ترکیه ۲۷۸۰۰ دلار است، می‌توان آنها را حمایتی در نظر گرفت. این بدان معناست که در آینده نزدیک، سهم بازار که قبلاً در اختیار واردکنندگان بود، به تولیدکنندگان خودرو محلی منتقل خواهد شد که قادر به افزایش تولید و بر این اساس، شروع به خرید فولاد نورد بیشتر خواهند کرد.

علاوه بر این، راه‌اندازی دو کارخانه جدید خودرو در سال ۲۰۲۶ – توسط شرکت چینی BYD و هیوندای کره جنوبی – به رشد تولید کمک خواهد کرد. هر دو پروژه در نیمه دوم سال شروع به کار خواهند کرد. کارخانه خودروسازی چینی ظرفیت ۱۵۰ هزار خودرو در سال را خواهد داشت. علاوه بر این، این موضوع مربوط به مونتاژ در مقیاس بزرگ نیست، بلکه مربوط به تولید تمام عیار است: توافق با دولت همچنین انتقال فناوری را فراهم می‌کند.

انتظار می‌رود اتحادیه اروپا بازار اصلی شرکت‌های جدید باشد. بنابراین، تمام پیش‌نیازها برای دستیابی دولت به برنامه‌های خود برای دستیابی به صادرات خودرو به ۳۹.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ و ۴۳.۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ فراهم است. پیش‌بینی می‌شود شاخص تولید خودرو (شامل قطعات خودرو) و سایر وسایل نقلیه چرخ‌دار در سال ۲۰۲۵، ۲۶.۷ درصد و در سال ۲۰۲۶، ۳۱.۵ درصد رشد کند.

وجود قراردادهای خارجی بلندمدت بزرگ، زمینه‌های بیشتری را برای خوش‌بینی فراهم می‌کند. به عنوان مثال، در ماه اکتبر، شرکت Tofas با گروه خودروسازی آمریکایی Stellantis توافق کرد که ۲۳۰ هزار کامیون تجاری سبک را در سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۳۲ به آمریکای شمالی صادر کند.

صنعت ساخت و ساز نیز برای سال آینده با انبوهی از پروژه‌های معوقه مواجه است. تعداد مجوزهای ساخت و ساز جدید در ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۵، ۶۱.۸ درصد افزایش یافته است و مساحت کل تأسیسات جدید به ۵۴.۳۶ میلیون متر مربع رسیده است. از این تعداد، ۳۷.۸ میلیون متر مربع مسکونی و ۶.۲ میلیون متر مربع صنعتی و انبار خواهد بود. در ماه‌های ژوئیه-آگوست، تعداد ساختمان‌هایی که مجوز ساخت دریافت کرده‌اند ۲۲.۳ درصد و مساحت کل آنها ۴۲.۶ درصد افزایش یافته است.

شرکت تحقیقاتی ایرلندی Research&Markets پیش‌بینی می‌کند که در سال ۲۰۲۵، ۴.۲ درصد و در سال ۲۰۲۶، ۳.۷ درصد در تولید ساخت و ساز در ترکیه افزایش یابد. از جمله محرک‌های اصلی، ادامه برنامه‌های دولت برای بازسازی مسکن‌های تخریب‌شده و توسعه انرژی سبز است. و این فقط انرژی بادی نیست.

برنامه دولت، افزایش ۱ گیگاوات ظرفیت نیروگاه‌های برق آبی کوچک از ۲.۷ گیگاوات فعلی در سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۳۰ را پیش‌بینی می‌کند. شرکت‌های ترکیه‌ای همچنین به ساخت تأسیسات بزرگ در خارج از کشور ادامه خواهند داد.

به طور خاص، در آگوست 2025، شرکت اورتا آسیا یاتیریم هولدینگ با دولت قرقیزستان قراردادی برای ساخت شش نیروگاه برق آبی با ظرفیت کلی 2.2 گیگاوات امضا کرد. هزینه تخمینی این پروژه 6.3 میلیارد دلار است. مانند گذشته، سازندگان به دنبال استفاده حداکثری از فولاد ساخت ترکیه خواهند بود.

همچنین شایان ذکر است که دولت قصد دارد شبکه راه آهن را از 13919 کیلومتر در سال 2024 به 17500 کیلومتر تا سال 2028 گسترش دهد. این امر به حجم قابل توجهی از ریل و محصولات فولادی نیاز دارد.

بنابراین، تقاضای داخلی برای فولاد در ترکیه در سال 2025 و پس از آن در سال 2026 مثبت خواهد ماند. این امر با رشد اقتصادی پایدار پشتیبانی خواهد شد. طرح دولت که در سپتامبر تصویب شد، رشد تولید ناخالص داخلی 3.3 درصد در سال 2025، 3.8٪ در سال 2026، 4.3 درصد در سال 2027 و 5٪ در سال 2028 را پیش‌بینی می‌کند.