فولاد مبارکه در نیمه نخست ۱۴۰۵ از نظر مجموع تولید تقریبا در سطح سال قبل ایستاد، اما ترکیب تولید تصویر متفاوتی دارد؛ محصولات گرم ۴۷ درصد و تختال ۹۱ درصد افت کرده‌اند و بخش عمده حجم تولید از گندله آمده است. همزمان درآمد ۵۶ درصد رشد کرده، اما رشدی که از جهش نرخ‌ها و تورم تاثیر گرفته است.
به گزارش فولادنیوز، فولاد مبارکه اصفهان با نماد «فولاد» یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره فولاد کشور و از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان محصولات فولادی در ایران است. به همین دلیل، بررسی عملکرد این شرکت تنها با نگاه به رقم نهایی تولید و درآمد، نمی‌تواند تصویر دقیقی از وضعیت عملیاتی آن ارائه دهد و «ترکیب محصولات تولیدشده» اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند.
در نگاه نخست، آمار ۶ ماهه ۱۴۰۵ ممکن است چندان نگران‌کننده به نظر نرسد. مجموع تولید فولاد مبارکه از ۴ میلیون و ۲۲۷ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۴ میلیون و ۱۸۹ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و تنها یک درصد در ۶ ماهه ۱۴۰۵ نسبت به ۶ ماهه ۱۴۰۴ کاهش داشته است. اما این عدد در ظاهر مناسب، یک نکته مهم را پنهان کرده است؛ بخش قابل توجهی از حجم تولید جدید از محل گندله تامین شده، در حالی که تولید محصولات اصلی و با ارزش‌افزوده بالاتر شرکت به‌شدت افت کرده است.
بنابراین نمی‌توان صرفا با استناد به ثبات نسبی مجموع تولید، عملکرد فولاد مبارکه در نیمه نخست ۱۴۰۵ را موفق ارزیابی کرد. ترکیب تولید نشان می‌دهد شرکت در محصولاتی که بخش مهمی از زنجیره ارزش و درآمد عملیاتی آن را تشکیل می‌دهند، با عقبگرد مواجه شده است.
ریزش ۹۱ درصدی تولید تختال
تولید محصولات گرم فولاد مبارکه از یک میلیون و ۷۳۲ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۹۱۳ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۴۷ درصد کاهش داشته است. این افت به‌تنهایی نشان می‌دهد که در بخش مهمی از تولید فولاد نهایی، عملکرد شرکت تضعیف شده است.
تولید تختال نیز از ۷۷۴ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به تنها ۶۸ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۹۱ درصد سقوط کرده است. چنین افتی در تختال، یکی از جدی‌ترین نقاط ضعف جدول تولید فولاد مبارکه است.
در بخش محصولات سرد نیز تولید از ۷۳۸ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۵۵۹ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۲۴ درصد افت کرده است. محصولات پوشش‌دار نیز از ۱۵۵ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۱۴ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۲۶ درصد کاهش داشته است.
رشد ظاهری تولید با اتکای سنگین به گندله
در مقابل فولاد مبارکه در ۶ ماهه ۱۴۰۵ به میزان ۱۱۷ هزار تن آهن اسفنجی در ۶ ماهه ۱۴۰۵ و یک میلیون و ۶۱۴ هزار تن گندله تولید کرده است؛ در حالی که برای این دو محصول در ۶ ماهه ۱۴۰۴ رقمی در جدول ثبت نشده است.
همین نقطه، کلید تحلیل آمار تولید است. بخش مهمی از حجمی که باعث شده مجموع تولید شرکت فقط یک درصد کاهش نشان دهد، مربوط به گندله است؛ محصولی در ابتدای زنجیره که نسبت به محصولات فولادی نهایی، ارزش افزوده پایین‌تری دارد. بنابراین افزایش وزن گندله در سبد تولید، نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای افت شدید محصولات گرم، تختال و محصولات سرد تلقی شود.
افت ۴۳ درصدی فروش محصولات گرم در ۶ ماهه نخست سال
در بخش فروش نیز تصویر چندان متفاوت نیست. مجموع فروش فولاد مبارکه از ۴ میلیون و ۲۲۸ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۴ میلیون و ۱۷۴ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و یک درصد کاهش داشته است.
فروش محصولات گرم از یک میلیون و ۶۷۱ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۹۴۹ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۴۳ درصد افت کرده است. فروش تختال نیز از ۸۳۱ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۹۹ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۷۶ درصد کاهش یافته است.
کاهش ۲۱ درصدی محصولات سرد فولاد
فروش محصولات سرد از ۷۲۶ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۵۷۰ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۲۱ درصد کاهش داشته است. محصولات پوشش‌دار نیز با کاهش فروش از ۱۵۲ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۱۳ هزار تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵، افت ۲۶ درصدی در ۶ ماهه ۱۴۰۵ نسبت به ۶ ماهه ۱۴۰۴ را تجربه کرده‌اند.
اتکای فروش بر آهن اسفنجی و گندله
در مقابل، فولاد مبارکه در ۶ ماهه ۱۴۰۵ بالغ بر ۱۱۷ هزار تن آهن اسفنجی در ۶ ماهه ۱۴۰۵ و یک میلیون و ۴۹۰ هزار تن گندله فروخته است. این ارقام بار دیگر نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از حجم فروش نیمه نخست ۱۴۰۵ از محصولات پایین‌تر در زنجیره ارزش تامین شده است.
رشد ۵۶ درصدی درآمد بر پلکان تورم
درآمد فولاد مبارکه در نیمه نخست ۱۴۰۵ خلاف حجم تولید و فروش، جهش قابل توجهی داشته است. مجموع مبلغ فروش شرکت از ۱۶۰ هزار و ۸۷۳ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۲۵۰ هزار و ۹۴۲ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۵۶ درصد رشد کرده است. اما این رشد درآمد نیز نیازمند تحلیل است. درآمد محصولات گرم از ۶۲ هزار و ۴۶۴ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۸۱ هزار و ۷۵۵ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و با وجود افت ۴۳ درصدی حجم فروش، ۳۱ درصد افزایش یافته است.
این اتفاق در محصولات سرد نیز دیده می‌شود؛ درآمد این بخش از ۳۳ هزار و ۴۵۱ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۵۶ هزار و ۵۸۴ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۶۹ درصد رشد کرده است. درآمد محصولات پوشش‌دار نیز از ۹ هزار و ۶۹۵ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۷ هزار و ۶۸۰ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۸۲ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، درآمد تختال از ۲۵ هزار و ۱۰۵ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۲ هزار و ۵۷۲ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۵۰ درصد افت کرده است. در همین حال، درآمد گندله به ۱۵ هزار و ۹۵۲ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و درآمد آهن اسفنجی نیز ۳ هزار و ۴۳۵ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ ثبت شده است.
جهش ۱۳۰ درصدی قیمت محصولات گرم
روند قیمت واحد محصولات نشان می‌دهد بخش مهمی از رشد درآمد فولاد مبارکه ناشی از افزایش نرخ بوده است. نرخ محصولات گرم از ۳۷۳ میلیون و ۸۱۲ هزار ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۸۶۱ میلیون و ۴۸۹ هزار ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۱۳۰ درصد رشد کرده است.
پرش ۱۱۵ درصدی قیمت محصولات سرد
نرخ محصولات سرد نیز از ۴۶۰ میلیون و ۷۵۵ هزار ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۹۹۲ میلیون و ۵۲۴ هزار ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ افزایش یافته و ۱۱۵ درصد رشد کرده است.
نرخ محصولات پوشش‌دار نیز از ۶۳۷ میلیون و ۸۰۰ هزار ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به یک میلیارد و ۵۶۵ میلیون ریال به ازای هر میلیون تن در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده و ۱۴۵ درصد افزایش داشته است.
این ارقام به‌خوبی توضیح می‌دهند چرا درآمد شرکت با وجود افت حجم تولید و فروش محصولات اصلی، افزایش پیدا کرده است. به عبارت دیگر، رشد ۵۶ درصدی درآمد را نمی‌توان نشانه رشد واقعی حجم عملیات فولاد مبارکه دانست؛ بخش مهمی از آن حاصل افزایش نرخ‌ها و تورم است.
درآمدزایی فولاد با فروش گندله و رشد نرخ فروش
اگر فقط به عدد نهایی تولید دقت شود، فولاد مبارکه در ۶ ماهه ۱۴۰۵ تقریبا عملکرد سال قبل را حفظ کرده است؛ اما بررسی ترکیب این تولید، روایت متفاوتی دارد. تولید محصولات گرم ۴۷ درصد در ۶ ماهه ۱۴۰۵ نسبت به ۶ ماهه ۱۴۰۴ و تختال ۹۱ درصد در ۶ ماهه ۱۴۰۵ نسبت به ۶ ماهه ۱۴۰۴ افت کرده، در حالی که یک میلیون و ۶۱۴ هزار تن گندله در ۶ ماهه ۱۴۰۵ به سبد تولید اضافه شده است.
بنابراین رشد وزنی یا ثبات مجموع تولید، نباید به‌عنوان نشانه‌ای از رونق تولید فولاد نهایی تعبیر شود. اتفاق مهم‌تر، جابه‌جایی ترکیب تولید به سمت گندله و دور شدن از محصولات با ارزش افزوده بالاتر است. حتی در سمت فروش نیز کاهش ۴۳ درصدی محصولات گرم و ۷۶ درصدی تختال در ۶ ماهه ۱۴۰۵ نسبت به ۶ ماهه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد مساله صرفا تولید نیست و به فروش محصولات اصلی نیز سرایت کرده است.
در مقابل، درآمد شرکت از ۱۶۰ هزار و ۸۷۳ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به ۲۵۰ هزار و ۹۴۲ میلیارد تومان در ۶ ماهه ۱۴۰۵ رسیده است؛ اما جهش نرخ محصولات گرم، سرد و پوشش‌دار نشان می‌دهد بخش مهمی از این رشد، تورمی است. بنابراین پشت عدد جذاب رشد ۵۶ درصدی درآمد، افت سنگین تولید و فروش محصولات اصلی قرار دارد؛ موضوعی که برای ارزیابی کیفیت عملکرد فولاد مبارکه در نیمه نخست ۱۴۰۵ نمی‌توان از کنار آن به سادگی عبور کرد.
دیدگاهتان را بنویسید